Renault FT Modèle 1917 - najlepszy czołg I wojny światowej - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Paź 25, 2016 in 1 wojna światowa |

Renault FT Modèle 1917 – najlepszy czołg I wojny światowej

Renault FT Modèle 1917 – najlepszy czołg I wojny światowej

Ten francuski czołg – Renault FT Modèle 1917 – był kamieniem milowym w historii rozwoju broni pancernej. To właśnie w tej maszynie po raz pierwszy zastosowano obracaną wieżę na górze kadłuba, a sam kadłub podzielono na przedział kierowania z przodu i przedział napędowy z tyłu. Taki układ konstrukcyjny czołgu przetrwał do czasów współczesnych. W okresie I wojny światowej był to najlepszy i najpopularniejszy (3 500 egzemplarzy) czołg świata.

 

 

Renault FT Modèle 1917 – historia powstania

W lipcu 1916 roku, pułkownik Jean Estienne, główny krzewiciel idei czołgów we francuskiej armii, rozmawiał z Louisem Renault na temat możliwości produkcji przez niego opancerzonych pojazdów gąsienicowych. Miały być to małe czołgi, uzbrojone w karabiny maszynowe, po francusku „char mitrailleur”.

Już w październiku został przygotowany drewniany model czołgu (błędnie nazywanego także Renault FT 17) i pokazany wtedy już generałowi Estienne, który był nim zachwycony. Nie potrafił jednak przekonać innych wojskowych do rozpoczęcia produkcji. Przeciwnicy nowej maszyny twierdzili, że jest ona źle skonstruowana i że jest to nic innego jak „czarująca zabawka o niskiej przydatności bojowej”.

Głównodowodzący francuską armią gen. Joseph Joffre zdecydował w grudniu 1916 roku, że zostanie wyprodukowanych 100 egzemplarzy czołgu Renault FT. Potem liczba ta wzrosła do 150 maszyn. Pierwszy egzemplarz zbudowano pod koniec stycznia następnego roku i od razu został wysłany na testy poligonowe.

Niestety, w tym samym czasie zmienił się głównodowodzący francuska armią i teraz na tym stanowisku znalazł się gen. Robert Nivelle, przeciwnik nowej maszyny. Zarządził on, że teraz będą produkowane przede wszystkim ciągniki artyleryjskie, zamiast czołgów. Jednak gen. Estienne się nie poddał i 13 kwietnia 1917 roku powrócono do produkcji czołgów. 21 i 22 kwietnia pokaz poligonowy ostatecznie przekonał niedowiarków i przeciwników czołgu Renault FT. Postanowiono, że zostanie wyprodukowanych 1150 egzemplarzy tej maszyny, z czego 650 miało być uzbrojone w działo kal. 37 mm a 500 w karabin maszynowy kal. 8 mm. W czerwcu zwiększono tę liczbę z 1150 do 3500 egzemplarzy.

Francuski Renault FT 17 w muzeum w Saumur

Francuski czołg lekki Renault FT był najlepszym i najpopularniejszym czołgiem I wojny światowej. Wyprodukowano go w 3 500 egz. zdj. Fat yankey; commons.wikimedia.org; CC-BY-SA 2.5

 

Renault FT Modèle 1917 – opis konstrukcji

Renault FT – KADŁUB

był bardzo mały i zwężał się do tyłu. Zbudowany był z kątowników i teowników, do których przymocowano przy pomocy nitowania płyty pancerne. Wymiary czołgu to: długość – 5,00 metra (bez ogona 4,10 m), szerokość – 1,74 metra, wysokość – 2,37 metra. Było to więc znacznie mniej niż brytyjskie maszyny.

Kadłub podzielono na przedział załogi z przodu i, oddzielony od niego przegrodą, przedział silnikowy z tyłu. Grubość pancerza wynosiła od 6 do 16 mm. Z przodu kadłuba znajdował się trzyczęściowy właz, przez który kierowca wchodził do pojazdu i przez który obserwował teren walki.

 

RENAULT FT – WIEŻA

To właśnie w tym czołgu po raz pierwszy na górze kadłuba wstawiono obrotową wieżę z uzbrojeniem. Aby poruszać wieżą w poziomie, strzelec musiał obracać ręcznie przy pomocy tylców.

Z tyłu wieży znajdował się dwuczęściowy właz dla dowódcy, którym mógł wejść do środka. Wieża była nitowana lub odlewana, a na jej górze znajdowała się wieżyczka obserwacyjna dowódcy. Grubość pancerza wieży wynosiła 16 mm (nitowana) lub 22 mm (odlewana).

 

RENAULT FT – PODWOZIE

było oryginalnym pomysłem inżynierów francuskich. Każda gąsienica posiadała cztery wózki jezdne – jeden z trzema i trzy z dwoma kółkami jezdnymi. Wózki były łączone parami wahaczem, który z kolei zawieszono na półeliptycznym resorze. Sam resor przyczepiony był do wzdłużnej dwuteowej belki z boku kadłuba. Koło napędowe umieszczone było z przodu kadłuba, a napinające z tyłu. Część górną gąsienicy podtrzymywało sześć podwójnych rolek podtrzymujących, zamontowanych w długiej szynie.

Ze względu na mały skok kół jezdnych i brak amortyzatorów, taki schemat zawieszenia często nazywa się półsztywnym. Aby zmniejszyć hałas, wibrację i masę pojazdu, w wielu czołgach Renault FT koła napinające wykonane były z drewna na stalowym szkielecie. Szerokość gąsienicy wynosiła 324 mm.

Do polepszenia możliwości pokonywania rowów i okopów, czołg wyposażono w specjalny „ogon”, mocowany z tyłu pojazdu. Mógł on być zdejmowany podczas przemarszu. Podczas pokonywania okopu „ogon” opierał się o tylną część transzei. Dzięki niskiemu naciskowi jednostkowemu na grunt (0,6 kg/cm²), Renault FT całkiem dobrze poruszał się po trudnym terenie.

 

RENAULT FT – NAPĘD

stanowił 4-cylindrowy, rzędowy, chłodzony cieczą, silnik gaźnikowy Renault 18CV o mocy 39 KM przy 1500 obr/min. Rozpędzał on pojazd do prędkości 7km/h w terenie. Zbiornik paliwa był umieszczony przed silnikiem, obok przegrody, i miał pojemność 95 litrów. Pozwalało to na przejechanie 40 kilometrów w terenie.

Czołg Renault FT Modele 1917 miał najlepsze możliwości skręcania wśród tego typu pojazdów w okresie całej I wojnie światowej. Mógł na przykład skręcać, stojąc w miejscu. Pokonywał wzniesienia o kącie nachylenia do 45º i rowy o szerokości do 1,8 metra.

Renault FT-17 i George Patton - Francja 1918 rok

To właśnie w tej maszynie po raz pierwszy zastosowano obracaną wieżę na górze kadłuba, a sam kadłub podzielono na przedział kierowania z przodu i przedział napędowy z tyłu. Taki układ konstrukcyjny czołgu przetrwał do czasów współczesnych. zdj. domena publiczna; commons.wikimedia.org

 

 

RENAULT FT – UZBROJENIE

składało się z armaty Puteaux SA-18 L/21 kal. 37 mm lub z karabinu maszynowego Hotchkiss Mle 1914 kal. 8 mm. Uzbrojenie zamontowane było w wieży, w półkolistym jarzmie. Kąt podniesienia armaty (i kar. masz.) wynosił od -20º do +35º w pionie i 360º w poziomie. Strzelano trzema rodzajami pocisków:

  • pocisk przeciwpancerny – o masie 0,51 kg i prędk. pocz. 390 m/s, przebijający pancerz 12 mm z odległości 500 m.
  • pocisk odłamkowy żeliwny – o masie 0,435 kg i prędk. pocz. 402 m/s
  • pocisk odłamkowy stalowy – o masie 0,56 kg i prędk. pocz. 367 m/s

Zasięg strzelania wynosił do 2 400 metrów, jednak z uwagi na niewielką widoczność, rzadko strzelano dalej niż na 800 metrów. Załoga mogła oddać do 10 strzałów z armaty (lub 600 strzałów z kar. masz.) na minutę. Zapas amunicji do działa wynosił 25 pocisków przeciwpancernych, 20 odłamkowych i 12 kartaczy do zwalczania piechoty przeciwnika. Zapas amunicji do kar. masz. wynosił 4 800 naboi (50 magazynków po 96 naboi).

 

RENAULT FT – ZAŁOGA

składała się jedynie z 2 osób: kierowcy i dowódcy. Kierowca siedział z przodu kadłuba i obserwował teren przez. Kierował pojazdem sprzęgłami, za pomocą układu wykorbień i dźwignią.

Dowódca miał swoje stanowisko w wieży czołgu i obsługiwał jego uzbrojenie. W pierwszych pojazdach mógł siedzieć na brezentowym pasie, przymocowanym do kadłuba, potem zmieniono pas na niewielkie siedzisko z regulacją wysokości.

 

 

Renault FT Modèle 1917 – inne wersje czołgu

  • Renault TSF – czołg z radiostacją. Czołg miał nieruchomą nadbudówkę, w której znajdowała się radiostacja E10ter. Załoga składała się z trzech osób: kierowcy, obserwatora i radiotelegrafisty. Antenę linkową rozpięto między masztem nad nadbudówką i małym masztem nad „ogonem”. Wyprodukowano 188 egzemplarzy tej wersji, która jednak była mocno krytykowana przez żołnierzy

 

  • Renault BS – czołg wsparcia, uzbrojony w haubicę Schneider typ BS kal. 75 mm. Uzbrojenie umieszczone było w ośmiokątnej nadbudowie. Planowano, że na każde pięć zwykłych egzemplarzy przypadnie jeden BS, jednak nie zdołano wyprodukować żadnych maszyn przed zakończeniem wojny. Dopiero po niej zbudowano 36 czołgów tej wersji

 

Renault FT Modèle 1917 – dane taktyczno-techniczne

Produkcja lata 1917-18
Ilość około 3500 egzemplarzy
Załoga 2 osoby
Masa 6,5-7 ton
Wymiary dł. 5 m (bez ogona 4,1 m) ; szer. 1,74 m ; wys. 2,37 m
Napęd 4-cylindrowy, rzędowy, chłodzony cieczą silnik gaźnikowy Renault 18CV o mocy 39 KM przy 1500 obr/min.
Prędkość maks. 7 km/h
Zasięg 40 km
Uzbrojenie działo Puteaux SA-18 kal. 37 mm lub 1 km Hotchkiss Mle 1914 kal. 8 mm
Pancerz 6-22 mm

 

Renault FT Modèle 1917 – zalety i wady

Czołg Renault FT miał bardzo dużo zalet. Do największych niewątpliwie zalicza się sam schemat ułożenia czołgu – przedział załogi z przodu, przedział silnikowy z tyłu oraz uzbrojenie w obrotowej wieży. Taki układ konstrukcyjny przetrwał po dziś dzień. Kolejną zaletą francuskiego czołgu była niska sylwetka, co pozwalało łatwo się ukryć na polu walki.

Renault FT był bardzo tani, wiec można go było produkować w ogromnych, jak na czasy I wojny światowej, ilościach. Załoga składała się z zaledwie dwóch osób, co było dużo mniej niż np. w brytyjskim Mark IV (8 osób). Czołg miał znakomite możliwości manewrowania w terenie – mógł skręcać stojąc w miejscu.

Do największych wad francuskiej maszyny zaliczyć można przede wszystkim wysoko umieszczony środek ciężkości, co powodowało częste wywrotki przy bocznym pochyleniu i ostrych skrętach.

 

To wszystko na dziś o doskonałym francuskim czołgu z okresu I wojny światowej – Renault FT. W następnym wpisie dowiesz się, jak radził sobie ten czołg na polu walki. A ty co sądzisz o tym pojeździe? Skomentuj poniżej ten artykuł i koniecznie podziel się nim ze znajomymi 🙂

 

Do zobaczenia

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga

Komentarze

Więcej w 1 wojna światowa
Czołg Mark IV wersja "męska"
Czołg Mark IV w czasie I wojny światowej

Czołg Mark IV był pierwszym czołgiem użytym na masową skalę w jednej bitwie. Było to w czasie bitwy pod Cambrai....

Zamknij