Jagdpanzer IV - opis konstrukcji i historia powstania - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Lis 25, 2016 in III Rzesza |

Jagdpanzer IV – opis konstrukcji i historia powstania

Jagdpanzer IV – opis konstrukcji i historia powstania

Doskonały niszczyciel czołgów na bazie czołgu Panzer IV. Poszczególne wersje różniły się od siebie uzbrojeniem, kształtem nadbudowy i kadłuba, jednak były nazywane tak samo – Jagdpanzer IV i miały taki sam numer w systemie oznaczeń pojazdów Wermachtu – Sd. Kfz. 162.

Sdkfz 162 Jagdpanzer IV L/48

Pierwsze egzemplarze niszczyciela czołgów Jagdpanzer IV z działem L/48 wyjechały z fabryk Vomag w październiku 1943 roku, a ich łączna ilość wyniosła 779 maszyn. zdj. worldwar2headquarters.com/

 

Jagdpanzer IV – historia powstania

Po zakończeniu walk w 1942 roku, Niemcy zdali sobie sprawę, że potrzebują lepiej uzbrojonych i opancerzonych niszczycieli czołgów i dział samobieżnych niż te, którymi mogli dotychczas używać. Zaczęto myśleć nad uzbrojeniem ich w nową długolufową armatę kal. 75 mm, w którą miała być wyposażona także Pz V Pantera. Jednak Niemcy dopiero rozpoczynali produkcję tych dział, a pierwszeństwo miały nowe niemieckie czołgi. Dlatego też zdecydowano się na uzbrojenie niszczycieli czołgów w dobrze już znane armaty Pak 39 L/48 kal. 75 mm.

Pierwsze egzemplarze niszczyciela czołgów Jagdpanzer IV z działem L/48 wyjechały z fabryk Vomag w październiku 1943 roku, a ich łączna ilość wyniosła 779 maszyn. Natomiast od sierpnia 1944 r. do marca 1945 r. budowano niszczyciele z działem KwK 42 L/70, których łączna ilość wyniosła 930 egzemplarzy.

W drugiej połowie 1943 roku Niemcy produkowali już wystarczającą ilość armat KwK 42 L/70 aby myśleć o uzbrojeniu nie tylko czołgów Pz V Panther, ale także niszczycieli czołgów Jagdpanzer IV. Musieli jednak dokonać drobnych, lecz koniecznych zmian, żeby móc zamienić dotychczasową armatę Pak 39 L/48 na nową. Pochłonęło to sporo drogocennego czasu. Tak zmieniona armatę oznaczono jako Pak 42 L/70 kal. 75 mm.

Produkcję niszczyciela czołgów Jagdpanzer IV/70 rozpoczęła się w sierpniu 1944 roku w fabrykach Vomag w Plauen. Wcześniej wprowadzono wiele usprawnień, z których najważniejsze dotyczyły poprawy przeciążonej przedniej części maszyny, tak aby uniknąć szybkiego zużywania się podwozia i polepszyć możliwości jazdy w terenie. Do zakończenia produkcji w marcu 1945 roku Niemcy zdążyli wybudować 930 maszyn z armatą Pak 42 L/70 kal. 75 mm. Już w czasie samej produkcji usprawniano maszynę m.in. zmniejszając liczbę rolek podtrzymujących z czterech do trzech i pozbawiając je bandaży gumowych.

Inną wersją niszczyciela czołgów Jagdpanzer IV/70 była maszyna zaprojektowana w fabrykach Alkett w Berlinie. Była to maszyna większa od pierwowzoru o 40 cm, gdyż nadbudówka firmy Vomag została po prostu dodana do na praktycznie niezmodyfikowanym podwoziu czołgu Panzer IV. Oznaczono ją jako Jagdpanzer IV/70 A i wyprodukowano 278 egzemplarzy tej wersji.

 

Jagdpz IV – opis konstrukcji

JAGDPANZER IV – KADŁUB

W JgdPz IV był nieco zmodyfikowaną wersją kadłuba czołgu Panzer IV. Usunięto mianowicie jego górną część, wraz z wieżą, a w zamian była nowa góra kadłuba. Przednia ściana kadłuba została pochylona pod kątem i znajdowało się w niej jarzmo armaty. Grubość pancerza z przodu była mniejsza niż w StuG IV i wynosiła tylko 60 mm. Była to największa wada tej maszyny, bo przeciwnikom łatwiej udawało się je niszczyć. Pancerz boczny był gruby na 30 mm, a tylny i górny na 20 mm.

W JgdPz IV/70 kadłub i nadbudowa były spawane i składały się z walcowanych płyt pancernych, utwardzanych powierzchniowo poprzez nawęglanie. Przód kadłuba i nadbudowy także zostały pochylone pod dużym kątem, z czego jego górna część pod kątem 45º i miała grubość 80 mm, a dolna pod kątem 35º i miała grubość 50 mm. Nadbudowa była ustawiona pod kątem 40º i miała także 80 mm grubości. Pozwalało to na dobrą ochronę załogi przed pociskami alianckich czołgów średnich.

Boki nadbudowy były ustawione pod kątem 60º i miały grubość 40 mm, a kadłub był ustawiony normalnie i miał grubość 30 mm. Z tyłu chronił załogę pancerz o grubości 22 mm. Góra przedziału bojowego oraz przód dna kadłuba miały po 20 mm, a przedział silnikowy oraz dalsza część dna maszyny to już tylko 10 mm pancerz. Standardowo doczepiano do boków kadłuba ekrany pancerne o grubości 5-8 mm, które doskonale chroniły maszynę przed pociskami kumulacyjnymi.

Masa Jg Pz IV wynosiła 24 tony, a Jg Pz IV/70 była większa o 1,8 tony.

Jagdpanzer IV/70 -doskonały niemiecki niszczyciel czołgów

Uzbrojenie niszczyciela w wersji JgPz IV/70 stanowiła doskonała armata Pak 42 L/70 kal. 75 mm, która była bardzo skuteczna w niszczeniu wszystkich maszyn przeciwnika, nawet na dalekich dystansach. zdj. worldwartwodatabase.warsforum.com/

 

JAGDPANZER IV – PODWOZIE

było takie same jak w czołgu Pz IV H. Z każdej strony było po 8 podwójnych kół jezdnych z bandażami gumowymi, połączonych parami w wózki. Wózki były amortyzowane przez półresory piórowe. Do tego z przodu była para podwójnych kół napędowych a z tyłu para podwójnych kół napinających. Od góry gąsienice podtrzymywały 4 rolki z bandażami gumowymi – później zmniejszono ich ilość do trzech i były całkowicie stalowe. Także koła jezdne pod koniec wojny były całkowicie stalowe – Niemcom brakowało już wtedy kauczuku. Gąsienice miały szerokość 400 mm.

JAGDPANZER IV – NAPĘD

Maszyna poruszała się dzięki 12-cylindrowemu, chłodzonemu cieczą silnikowi benzynowemu Maybach HL 120 TRM o mocy maksymalnej 300 KM. Skrzynia biegów miała 6 przełożeń do jazdy do przodu i 1 do jazdy do tyłu. Pozwalało to na osiągnięcie prędkości maksymalnej do 35 km/h (JgPz IV 40 km/h) po drogach. Pojemność trzech zbiorników paliwa wynosiła łącznie 470 litrów benzyny, co przy dosyć sporym zużyciu podczas jazdy (220 dm³/100km po drodze i 360 dm³/100 km w terenie) pozwalało na przebycie maksymalnie 215 kilometrów (JgPz IV 190 km).

JAGDPANZER IV – UZBROJENIE

stanowiła armata 7,5 cm Pak 39 L/48 kal. 75 mm. Pierwsze maszyny miały hamulec wylotowy na końcu lufy, jednak po kilku walkach na prawdziwym polu walki okazało się, że powoduje to wzbijanie się kurzu i bardzo ułatwia przeciwnikowi odnalezienie stanowiska niemieckiej maszyny. Dlatego też Niemcy wycofali się z dodawania hamulca wylotowego w dziale. Zapas amunicji do działa wynosił 79 pocisków. Dodatkowym uzbrojeniem były 2 karabiny maszynowe MG 34 kal. 7,92 mm z zapasem 600 szt. amunicji (wystarczało to na zaledwie jedną minutę ciągłego ognia).

Uzbrojenie niszczyciela w wersji JgPz IV/70 stanowiła doskonała armata Pak 42 L/70 kal. 75 mm, która była bardzo skuteczna w niszczeniu wszystkich maszyn przeciwnika, nawet na dalekich dystansach. Kąt ostrzału wynosił w płaszczyźnie poziomej 20º, a w pionowej od -5º do +15º. Nietypowym rozwiązaniem w tamtym czasie było zamontowanie systemu przedmuchiwania lufy po każdym strzale sprężonym powietrzem.

Zmniejszono ilość pocisków do niej do 55 sztuk, z czego 34 pociski były przeciwpancerne PzGr 39/42 lub PzGr 40/42 a reszta to były naboje odłamkowo-burzące SpGr 42.

Rodzaj pocisku Masa Prędkość
pocz.
Przebijalność pancerza
pochylonego pod kątem 30 º
500 m 1000 m 2000 m
PzGr 39/42

przeciwpancerny

6,80 kg 925 m/s 96 mm 88 mm 64 mm
PzGr 42

podkalibrowy

4,66 kg 1070 m/s 120 mm 97 mm 77 mm
SpGr 42 –

odłamk-burzący

5,74 kg 770 m/s Donośność do 10 kilometrów, ale

nie przebijał pancerza

 

JAGDPANZER IV – ZAŁOGA

składała się z 4 osób . W przedniej części kadłuba, po lewej stronie siedział kierowca, który miał do swojej dyspozycji skrzynię biegów z 6 przełożeniami do jazdy do przodu i 1 dojazdy do tyłu. Obserwował teren przez dwuobiektowy peryskop Fahrer 2.

W przedziale bojowym mieściła się reszta załogi, z czego celowniczy po lewej stronie armaty. Ładowniczy po prawej a dowódca z tyłu, pod górnym włazem wyjściowym. Celowniczy miał do swojej dyspozycji celownik teleskopowy Slf ZF 1a do strzelania z działa. Ładowniczy obsługiwał także radiostację nadawczo-odbiorczą FuG 5 i strzelał z karabinu maszynowego, celując przez celownik KZF 2. Dowódca obserwował teren walki dzięki dwóm peryskopom obserwacyjnym SF 14 Z i dalmierza EM 9.

 

Jagdpanzer IV – dane techniczno-taktyczne

Produkcja sierpień 1943 roku – marzec 1945 roku
Ilość 1723 egzemplarze

JgPz IV: 779 egzemplarze

JgPz IV/70: 944 egzemplarze

Załoga 4 osoby
Masa 10,7 tony
Nacisk na grunt JgPz IV: 24 tony

JgPz IV/70: 25,8 tony

Wymiary JgPz IV: dł 6,58; szer 3,21 m wys 1,85 m

JgPz IV/70: dł 8,58 m szer 2,93 m wys 1,96 m

Napęd 12-cylindrowy silnik Maybach HL 120 TRM o
mocy 300 KM
Moc jednostkowa JgPz IV: 12,5 KM/t

JgPz IV/70: 11,63 KM/t

Pojemność zbiorników 470 litrów
Spalanie na 100 km Droga: 220 litrów Teren: 360 litrów
Prędkość Droga:

JgPz IV: 40 km/h

JgPz IV/70: 35 km/h

Teren:

JgPz IV: 20 km/h

JgPz IV/70: 20 km/h

Zasięg Droga: 210 km Teren: 130 km
Uzbrojenie JgPz IV: armata Pak 39 L/48 kal. 75 mm

+ 2 km MG 34 kal. 7,92 mm

JgPz IV/70: armata Pak 42 L/70 kal. 75 mm

+ 2 km MG 34 kal. 7,92 mm

Pancerz kadłuba JgPz IV: Przód 60 mm (45º); boki 30 mm;

tył 22 mm; góra 10 mm; dół 20 mm

JgPz IV/70: Przód 80 mm (45º); boki 30 mm;

tył 22 mm; góra 10 mm; dół 20 mm

Pancerz nadbudowy JgPz IV: Przód 80 mm (45º); boki 40mm (60º);

tył 22 mm; góra 10 mm; dół 20 mm

JgPz IV/70: Przód 80 mm (40º);

boki 40 mm (60º); tył 30 mm; góra 20 mm

 

Jeżeli podobał ci się artykuł, to polub go i podziel się nim ze znajomymi. Dam mi to motywację do opisywania kolejnych maszyn.

 

Pozdrawiam serdecznie

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



Źródła wiedzy:

  1. Wydawnictwo Militaria nr 152: Janusz Ledwoch „Jagdpanzer IV/70”
  2. Wydawnictwo Militaria nr 150: Janusz Ledwoch „Jagdpanzer IV”
  3. Andrzej Zasieczny „Broń Pancerna III Rzeszy”
  4. tanks-encyklopedia.com
  5. achtungpanzer.com

Komentarze

Więcej w III Rzesza
Sdkfz 139 Marder III
Marder III – historia powstania i opis konstrukcji

Niszczyciel czołgów Marder III powstał na podwoziu czechosłowackich czołgów lekkich LT vz. 38 (niem. oznaczenie Pzkpfw 38 (t) i był...

Zamknij