Marder III - historia powstania i opis konstrukcji - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Lis 24, 2016 in III Rzesza |

Marder III – historia powstania i opis konstrukcji

Marder III – historia powstania i opis konstrukcji

Niszczyciel czołgów Marder III powstał na podwoziu czechosłowackich czołgów lekkich LT vz. 38 (niem. oznaczenie Pzkpfw 38 (t) i był uzbrojony, podobnie jak Marder I i Marder II, w niemiecką armatę przeciwpancerną kal. 75 mm lub radziecką armatę kal. 76,2 mm. Był niemiecką improwizacją, konieczną do walki z radzieckimi czołgami KW i T-34.

Sdkfz 139 Marder III

Sdkfz 139 Marder III – uzbrojony był w działo Pak 36(r) kal. 76,2 mm. Wyprodukowano 383 egzemplarze tej wersji. zdj. germandressdaggers.com/

 

Marder III – historia powstania

Gdy w czerwcu 1941 roku III Rzesza zaatakowała Związek Radziecki, Niemcy przeżyli niezły szok gdy musieli walczyć z radzieckimi czołgami T-34 i KW. Żaden niemiecki czołg nie był równorzędnym przeciwnikiem dla swoich sowieckich odpowiedników, a standardowa armata przeciwpancerna Wermachtu w tamtym czasie – armata kal. 37 mm nie nadawała się w ogóle do tej roli.

Dlatego pod koniec listopada 1941 roku, na wniosek Heinza Guderiana, dowódcy 2 Armii Pancernej, na front przyjechała komisja, by sprawdzić możliwości radzieckich maszyn. Zdecydowano później, że Niemcy zaczną produkować niszczyciele czołgów na podwoziach lekkich czołgów, uzbrojone w zdobyczne radzieckie działa przeciwpancerne F-22 kal. 76,2 mm i nowe niemieckie Pak 40 kal. 75 mm. Obie armaty mogły zniszczyć radzieckie maszyny z odległości 1 000 metrów.

Produkcja seryjna niszczycieli czołgów rozpoczęła się w kwietniu 1942 roku. Początkowo były to Sdkfz 139, uzbrojone w zdobyczne działa radzieckie F-22. Od października rozpoczęto produkcję Sdkfz 138H, uzbrojoną już w niemiecką armatę Pak kal. 75 mm, a w kwietniu 1943 roku ruszyła produkcja Sdkfz 138M.

Dzięki prostocie i łatwości produkcji Marderów, Niemcy mogli stosunkowo szybko uzbroić swoje dywizje w skuteczny oręż przeciwpancerny. Produkcja trwała do mają 1944 roku, kiedy zaczęto budować jeszcze lepsze Jagdpanzer 38(t) Hetzer. W okresie od kwietnia 1942 roku do mają 1944 roku z fabryk wyjechało prawie 2000 niszczycieli czołgów Marder III.

 

Marder III – opis konstrukcji

Sdkfz 138 H Marder III

Sdkfz 138 H Marder III – uzbrojony był w działo Pak 40/3 L/46 kal. 75 mm. Wyprodukowano 611 egzemplarzy tej wersji. zdj. TankNutDave.com

 

MARDER III – KADŁUB

pochodził od czechosłowackiego czołgu lekkiego LT vz. 38 (znanego pod niemieckim oznaczeniem Panzer 38(t)). Składał się z walcowanych płyt pancernych, utwardzanych powierzchniowo przez nawęglanie. Łączono je ze sobą i ze szkieletem za pomocą spawania i nitowania. Grubość pancerza różniła się między wersjami:

Pojazd Przód Boki Tył Dół Góra
Sdkfz 138 H 50 mm/74º 15 mm 15 mm 15 mm 8 mm
Sdkfz 138 M 15 mm/74º 15 mm 10 mm 10 mm 8 mm
Sdkfz 139 50 mm/74º 15 mm 15 mm 8 mm 8 mm

Kadłub był podzielony na trzy przedziały: kierowania, silnikowy i bojowy. W Sdkfz 138H i Sdkfz 139 miały przedział silnikowy z tyłu, a przedział bojowy w środku, a Sdkfz 138M na odwrót. W wersji 139 kierowca i strzelec mieli nad sobą włazy wejściowe.

 

MARDER III – NADBUDOWA

wykonana była z płyt pancernych, utwardzanych powierzchniowo przez nawęglanie. Łączone je za pomocą nitowania lub śrubami. Grubość pancerza wynosiła 6-15 mm. Konstrukcja nadbudowy różniła się w zależności od wersji pojazdu. Załoga najbardziej mogła narzekać na swoje bezpieczeństwo w wersji Sdkfz 139, za to w wersji Sdkfz 138M miała ochronę z każdej strony.

 

MARDER III – PODWOZIE

składało się z czterech par dużych kół jezdnych (77,5 cm) z bandażami gumowymi, pary kół napędowych (63,7 cm) z przodu i pary kół napinających (53,5 cm) z tyłu. Każde z kół jezdnych było niezależnie zawieszone, zblokowane w wózkach (parami w jednej gąsienicy) i resorowane za pomocą resora piórowego. Górę gąsienicy podtrzymywały dwie rolki z bandażami gumowymi, o średnicy 22 cm (w Sdkfz 138M była tylko jedna). Szerokość gąsienicy wynosiła 293 mm.

 

MARDER III – NAPĘD

Pojazd poruszał się dzięki 6-cylindrowemu, rzędowemu, chłodzonemu cieczą silnikowi gaźnikowemu. W zależności od wersji był to:

  • Sdkfz 138 H – TNHPS Praga EPA II o mocy 140 KM
  • Sdkfz 138 M – Praga/AC2600 o mocy 150 KM
  • Sdkfz 139 – TNHPS Praga EPA o mocy 125 KM (pierwsze 194 pojazdy) lub TNHPS Praga EPA II o mocy 140 KM (reszta)

Pozwalało to pojazdowi osiągnąć prędkość 42-47 km/h po drodze, ale szybko niszczyło silniki. Zbiorniki paliwa miały pojemność 218 litrów, a spalanie wynosiło 120 litrów na 100 km jazdy po drodze lub 160 litrów na 100 km jazdy w terenie. Tak więc zasięg, jaki mogła przebyć ta maszyna to 185 km po drodze i 140 km w terenie.

 

MARDER III – UZBROJENIE

główne stanowiła zdobyczna radziecka armata przeciwpancerna F -22 kal. 76,2 mm (niem. Pak 36/2 L/54,8) o bardzo wysokich walorach bojowych. Mogła się poruszać do 21º w lewo i w prawo oraz od -6º do +18º w pionie. Zamiast niej instalowano także niemiecką armatę przeciwpancerną Pak 40/3 L/46 kal. 75 mm. Niemcy stosowali do kilka rodzajów pocisków:

Kaliber Pocisk Masa Prędk. pocz. Przebijalność pancerza (w mm)
100 m 1000 m
76,2 mm PzGr 39

ppanc

7,54 kg 720 m/s 98 mm 82 mm
PzGr 40

podkalibrowy

4,15 kg 960 m/s 135 mm 94 mm
Gr Hl/B

kumulacyjny

5 kg 450 m/s 100 mm
SprGr 39

burzące

6 kg 550 m/s Nie dotyczy
75 mm PzGr 39

ppanc

6,8 kg 792 m/s 98 mm 82 mm
PzGr 40

podkalibrowy

4,1 kg 933 m/s 126 mm 87 mm
PzGr 40 W

podkalibrowy

? ? 77 mm 56 mm
Gr Hl/C

kumulacyjny

5 kg 540 m/s 90 mm
SprGr 39

burzące

5,74 kg 550 m/s Nie dotyczy
NbGr 40

dymne

? ? Nie dotyczy

 

Doświadczona załoga mogła wystrzelić 10 -12 pocisków na minutę. Zapas amunicji do działa wynosił 38 pocisków w wersji Sdkfz 138 H, 27 pocisków w Sdkfz 138 M i 30 pocisków w Sdkfz 139.

Dla ochrony przed piechotą przeciwnika, w niszczycielach Marder III w wersji Sdkfz 138 H i Sdkfz 139 montowano w przodzie kadłuba, po lewej stronie, karabin maszynowy MG 37 (T) kal. 7,92 mm, który obsługiwał strzelec. W przypadku wersji Sdkfz 138 M w przedziale bojowy załoga przewoziła kar. masz. MG 42 kal. 7,92 mm. Zapas amunicji do km wynosił od 600 do 1500 szt.

Sdkfz 138 ausf M Marder III

Sdkfz 138 M Marder III – uzbrojony był w działo Pak 40/3 L/46 kal. 75 mm. Wyprodukowano 941 egzemplarzy tej wersji. zdj. forum.warthunder.com

 

MARDER III – ZAŁOGA

składała się z czterech osób: kierowcy-mechanika, strzelca, ładowniczego i dowódcy. Kierowca siedział z przodu kadłuba, po prawej stronie i kierował pojazdem za pomocą dźwigni i pedałów. Z jego prawej strony siedział strzelec kar. masz. MG 37 (wersje Sdkfz 138H i Sdkfz 139). W wersji Sdkfz 138M kierowca dysponował wieżyczką obserwacyjną z włazem wejściowym. Reszta załogi, ładowniczy i dowódca, swoje stanowiska miała w przedziale bojowym. Dowódca siedział po lewej stronie, a ładowniczy po prawej. W wersji Sdkfz 138M to dowódca lub ładowniczy obsługiwali kar. masz. Dowódca, który jednocześnie pełnił rolę celowniczego, miał do swojej dyspozycji celownik optyczny ZF 3×8º, wykalibrowane do 2000 m dla pocisków przeciwpancernych i do 1000 m dla pocisków kumulacyjnych.

 

Marder III – dane techniczno-taktyczne

Produkcja kwiecień 1942 roku – maj 1944 roku
Ilość 1936 egzemplarzy

Sdkfz 139: 383 egzemplarzy

Sdkfz 138H: 611 egzemplarzy

Sdkfz 138M: 941 egzemplarzy

Załoga 4 osoby
Masa 10,7 tony
Nacisk na grunt Sdkfz 138H: 0,70 kg/cm²

Sdkfz 138M: 0,68 kg/cm²

Wymiary Sdkfz 138H Dł: 5,78 m; szer: 2,15 m; wys: 2,51 m

Sdkfz 138M Dł: 5,02 m; szer: 2,15 m; wys: 2,35 m

Sdkfz 139 Dł: 5,85 m; szer: 2,15 m; wys: 2,50 m

Napęd 6-cylindrowy, rzędowy, gaźnikowy, chłodzony cieczą

silnik

Sdkfz 138 H Praga EPA II o mocy 140 KM

Sdkfz 138 M Praga EPA AC/2600 o mocy 150 KM

Sdkfz 139 Praga EPA (pierwsze 194 egz.) lub EPA II

Moc jednostkowa
Pojemność zbiorników 218 litrów
Spalanie na 100 km Droga: 120 l Teren: 160 l
Prędkość Droga: 42-47 km/h Teren: 20 km/h
Zasięg Droga: 185 km Teren: 140 km
Uzbrojenie Sdkfz 138: Działo Pak 40/3 L/46 kal. 75 mm + km MG

37(t) kal. 7,92 mm (Sdkfz 138 H) lub MG 34/MG42

kal. 7,92 mm

Sdkfz 139: działo Pak 36(r) kal. 76,2 mm + km

MG34/MG42 kal. 7,92 mm

Pancerz kadłuba Sdkfz 138 H: Przód 50 mm (74º); boki 15 mm;

tył 15 mm; góra 8 mm; dół 15 mm

Sdkfz 138 M: Przód 15 mm (74º); boki 15 mm; tył 10 mm; góra 8 mm; dół 10 mm

Sdkfz 139: Przód 50 mm (74º); boki 15 mm; tył 15 mm; góra 8 mm; dół 15 mm

Pancerz nadbudowy Przód 15 mm (74º); boki 6 mm

Źródła:

  1. Wydawnictwo Militaria nr 73: Zbigniew Borawski „Marder III”
  2. tanks-encyklopedia.com
  3. achtungpanzer.com

 

Do zobaczenia następnym razem

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



Komentarze

%d bloggers like this:
Więcej w III Rzesza
Niszczyciele Marder II na froncie wschodnim
Niszczyciel Marder II – jak radziły sobie na polu bitwy?

Niszczyciel Marder II były w latach 1942-43 podstawowym uzbrojeniem jednej kompanii w dywizjonach przeciwpancernych w niemieckich dywizjach. Walczyły na wszystkich...

Zamknij