Niszczyciel Hetzer na polu walki - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Lis 29, 2016 in III Rzesza |

Niszczyciel Hetzer na polu walki

Niszczyciel Hetzer na polu walki

Niszczyciele czołgów Hetzer były najczęściej spotykanymi wozami bojowymi w niemieckiej armii w ostatnich miesiącach II wojny światowej. Wyprodukowano ich 2 800 egzemplarzy. Jednak nie zostały użyty w odpowiedni sposób, tylko rozdrobnione w poszczególnych dywizjach po 10-14 maszyn. Cechowały się niską sylwetką i całkiem dobrym działem, jednak miały też kilka uciążliwych wad.

Hetzer - niemiecki niszczyciel czołgów

Niszczyciele czołgów Hetzer były najczęściej spotykanymi wozami bojowymi w niemieckiej armii w ostatnich miesiącach II wojny światowej. Wyprodukowano ich 2 800 egzemplarzy. Jednak nie zostały użyty w odpowiedni sposób, tylko rozdrobnione w poszczególnych dywizjach po 10-14 maszyn. zdj. worldwarphotos.info

 

Hetzer – organizacja w jednostkach

Według założeń etatu K.St.N. 1149 z 18 maja 1944 roku w dywizjonie niszczycieli czołgów miało być po 45 Jagdpanzer 38 (t) Hetzer. Były one rozdzielone na 3 kompanie po 14 maszyn + 3 dodatkowe w dowództwie batalionu. W każdej kompanii były dwa pojazdy z dodatkowym wyposażeniem radiowym (wozy dowodzenia) oraz 1-2 wozy wsparcia technicznego.

W kompaniach niszczycieli w ramach dywizji miało być po 10-14 Jagdpanzer 38 (t) Hetzer. Podzielono je na 3 plutony po 3-4 maszyny + kilka egzemplarze w dowództwie kompanii.

 

Hetzer na froncie wschodnim

Pierwsze seryjnie produkowane niszczyciele czołgów Jagdpanzer 38 (t) Hetzer trafiły na front w lecie 1944 roku. Jako pierwsze zostały w nie wyposażone 731 i 743 Batalion Niszczycieli Czołgów, do których dotarło po 45 maszyn tego typu.

743 Batalion w ramach Grupy Armii „Środek” walczył m.in. z polskimi powstańcami w Warszawie w sierpniu 1944 roku, gdzie stracił kilka maszyn – był to debiut niszczycieli Hetzer na froncie wschodnim. 731 Batalion walczył w ramach Grupy Armii „Północ” na Litwie i Łotwie.

Niszczyciel czołgów Hetzer i motocykl

W kompaniach niszczycieli w ramach dywizji miało być po 10-14 Jagdpanzer 38 (t) Hetzer. Podzielono je na 3 plutony po 3-4 maszyny + kilka egzemplarze w dowództwie kompanii. zdj. tanks-encyclopedia.com

 

Od sierpnia 1944 roku rozpoczęło się uzbrajanie dywizji piechoty w kompanie niszczycieli Hetzer. Były to m.in. 15., 76., 79., 257., 335 Dywizje Piechoty z Wermachtu i 8., 15., 16., 20. i 22. Dywizja Waffen SS.

W latach 1944-45 przezbrojono jeszcze kilka innych samodzielnych batalionów niszczycieli czołgów. W 511. Batalionie Czołgów Ciężkich jedna kompania była wyposażona w Hetzery, które zastępowały straty w Tygrysach.

Do końca działań wojennych wyposażano w te niszczyciele kompanie przeciwpancerne poszczególnych dywizji piechoty, górskie i grenadierów pancernych.

 

Hetzer na froncie zachodnim

W listopadzie większość niszczycieli czołgów Jagdpanzer 38 (t) Hetzer zasilało front zachodni, gdzie Niemcy przygotowywali się do ofensywy w Ardenach. W grudniu uzupełnienia przebiegały bardziej równomiernie.

Pod koniec 1944 roku na wszystkich frontach III Rzesza miała do dyspozycji ok. 550 maszyn, z czego gotowych do walki było 340 egzemplarzy (po 170 na Zachodzie i Wschodzie). Szybko wzrastała też ich ilość na polu walki, ponieważ produkcja osiągnęła poziom 300 egzemplarzy na miesiąc

 

Niszczyciel czołgów Hetzer „Chwat” w Powstaniu Warszawskim

Już drugiego dnia powstania żołnierze AK zdobyli jeden sprawny niszczyciel czołgów Hetzer z 743 Panzerjager Abteilung, który wspierał niemieckich okupantów. Polacy zdołali podpalić pojazd, który odłączył się od niemieckich stanowisk samotnie nacierał na naszych żołnierzy. Włączono go do barykady na ul. Szpitalnej.

Hetzer "Chwat" - powstańczy niszczyciel czołgów

Już drugiego dnia powstania żołnierze AK zdobyli jeden sprawny niszczyciel czołgów Hetzer z 743 Panzerjager Abteilung. Nazwano go „Chwat”. Nie wziął niestety czynnego udziału w Powstaniu. zdj. muzeumwp.pl

 

Po kilku dniach powstańcy dokonali przeglądu sprawności zdobytego pojazdu i stwierdzili, że da się go odremontować i użyć ponownie w walce. Prace naprawcze trwały do 12 sierpnia. Nazwano go „Chwat”, od żołnierzy plutonu o tej samej nazwie, który przeholował go do remontu. Stał się on najgroźniejszą bronią powstańców, obok czołgu Pzkpfw V Panther, także zdobytej w walkach.

Nie został jednak użyty w walce, tylko pozostawiony w odwodzie w rejonie Poczty Głównej. Nie chciano burzyć barykad w czasie przejazdu maszyny na pozycje bojowe. We wrześniu pojazd został zasypany podczas bombardowania.  Po wojnie odkopano go i przesłano do Muzeum Wojska Polskiego.

 

Służba niszczycieli Hetzer po 1945 roku

Po zakończeniu II wojny światowej na terenie Czechosłowacji zebrano aż 300 niszczycieli Hetzer, z czego część była pozbawiona uzbrojenia lub uszkodzona. Nasi południowi sąsiedzi zdołali przywrócić do służby większość z nich, tak że w 1949 roku armia czechosłowacka używała aż 250 maszyn, oznaczonych jako ST-I. Pojazdy pozostały w służbie do lat 50-tych, kiedy wycofano je z jednostek.

W 1946 roku Szwajcarzy zamówili w Czechach produkcje niszczycieli Hetzer, przezbrojonych w niemieckie działa StuK 40 kal. 75 mm, znanych z dział szturmowych StuG 40. Oznaczono je jako G-13. Początkowo zamówienie opiewało zaledwie na 8 maszyn, ale szybko zwiększono je do 150 maszyn. Służyły one w armii Helwetów aż do lat 60-tych.

 

Hetzer – największe zalety i wady maszyny

Zalety niska sylwetka, ukształtowanie pancerza, był tani, duża ilość
Wady za późno wszedł do służby, rozdrobnienie w wielu jednostkach, skrzynia biegów i przekładnie szybko się zużywały, ciasnota we wnętrzu, słaba świadomość sytuacyjna

Niszczyciele czołgów Hetzer nie odegrały zbyt dużej roli w czasie II wojny światowej, jak na maszyny, których wyprodukowano w ilość 2800 egzemplarzy. Największym grzechem było rozdrobnienie ich w poszczególnych dywizjach piechoty, do których wysyłano po 10-14 maszyn.

Zresztą na poziomie taktycznym też nie miały za dużego wpływu na realne zdolności bojowe dywizji. Jedynie w czasie lokalnych starć pokazywały swoje zalety, co okazywało się bez znaczenia w momencie zmasowanych ataków nieprzyjaciela.

Tak więc Niemcy nie potrafili sensownie wykorzystać całkiem dobrego czeskiego niszczyciela czołgów, którego mieli pod dostatkiem. Rzadko kiedy Hetzery pojawiały się w większej ilości na polu walki. Przeznaczano je do wspierania piechoty w walce z czołgami nieprzyjaciela.

Czeskie lekkie niszczyciele czołgów Jagdpanzer 38 (t) „Hetzer” okazały się zwiastunem klęski III Rzeszy. Gdy Alianci wprowadzali na front coraz lepsze czołgi, Niemcy mogli przeciwstawić im jedynie właśnie lekkie niszczyciele czołgów na podwoziu czeskiego czołgu Pzkpfw 38 (t).

 

Źródła:

  1. Wydawnictwo Militaria nr 45: Janusz Ledwoch „Jagdpanzer 38 (t) Hetzer”
  2. achtungpanzer.com
  3. tanks-encyklopedia.com
  4. panzerwaffe.pl – stara wersja strony

 

Do zobaczenia następnym razem

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



 

Komentarze

Więcej w III Rzesza
Jagdpanzer 38 t Hetzer - widok z boku pojazdu
Jagdpanzer 38 t Hetzer, czyli niemiecko-czeski niszczyciel czołgów

Jagdpanzer 38 t Hetzer to bardzo dobry niszczyciel czołgów, jeden z lepszych w całej II wojnie światowej. Był oparty na podwoziu...

Zamknij