Sdkfz 121 Panzer II - niemiecki czołg lekki z II wojny światowej - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Mar 28, 2014 in III Rzesza |

Sdkfz 121 Panzer II – niemiecki czołg lekki z II wojny światowej

Sdkfz 121 Panzer II – niemiecki czołg lekki z II wojny światowej

Niemcy szybko zdali sobie sprawę, że potrzebowali  czołgu lepiej uzbrojonego i opancerzonego niż Panzer I.  Podobnie jak poprzednik, Panzer II miał on służyć do szkolenia, ale oprócz tego miano nim szybko formować pułki i dywizje pancerne. Oprócz tego, miał to być pojazd o dużej wartości bojowej, równorzędny dla konstrukcji zagranicznych.

Panzer II C

Panzer II C. Był on podstawową siłą dywizji pancernych III Rzeszy w pierwszych 2 latach wojny, przyczynił się w dużym stopniu do sukcesów nazistów. zdj. www.pancerniak.pl

 

Panzer II – historia powstania

Na zamówienie niemieckiej armii taki pojazd zaprojektowany został w 1935 roku i w tym samym roku zbudowano 10 pierwszych egzemplarzy. Oznaczono je jako 2 cm MG Panzerwagen . Produkcję kontynuowano  w latach 1935-42 w zakładach:

  • MAN
  • Daimler-Benz,
  • FAMO,
  • Henschel,
  • Wegmann
  • Alkett
  • MIAG
  • Vereinigte Maschinenwerke w okupowanej Warszawie

 

W 1936 roku, po wprowadzeniu jednolitego systemu oznaczeń środków transportu Wermachtu, czołg Panzer II otrzymał indeks Sd.Kfz 121. W tym samym czasie wprowadzony został nowy system oznaczeń wozów bojowych i zgodnie z nim 10 pierwszych egzemplarzy otrzymało nazwę Panzer II ausf a1.

Czas, abyś poznał konstrukcję maszyny. Oto ona…

 

Panzer II – opis konstrukcji

PANZER 2 – KADŁUB

składał się z walcowanych płyt pancernych, utwardzanych powierzchniowo przez nawęglanie. Były one przyspawane do szkieletu. Kadłub był podzielony na trzy przedziały: kierowania z przodu, bojowy w środku i silnikowy z tyłu.

Grubość pancerza w Panzer II auf a wynosiła 15 mm z przodu, po bokach i z tyłu. W wersji Panzer II auf F dodano z przodu kadłuba płytę pancerną o grubości 20 mm. Masa bojowa była różna dla poszczególnych wersji i wahała się od 7,5 do 11 ton.

Panzer II

Panzer II. Składała się z trzech osób: kierowcy,który siedział z przodu kadłuba, oraz dowódcy i ładowniczego w wieży. Dowódca siedział na siedzeniu w wieży, podczas gdy ładowniczy stał na podłodze. Komunikacja pomiędzy kierowcą a dowódcą odbywała się za pomocą radia. zdj. www.militaryfactory.com

 

PANZER II – WIEŻA

była umieszczona z lewej strony kadłuba. Składała się z płyt pancernych, połączonych ze szkieletem za pomocą spawania i miała kształt sześciokątny. Obracano ją ręcznie. Grubość pancerza wynosiła 15 mm z każdej strony. W wersji F pogrubiono przód wieży do 30 mm.

 

PANZER II – PODWOZIE

składało się po obydwu stronach z czterech kół jezdnych, o średnicy 530 mm, z bandażami gumowymi. Każde koło było niezależnie amortyzowane przez resory piórowe. Koło napędowe znajdowało się z przodu, a koło napinające, które było dodatkowym – piątym – kołem jezdnym, z tyłu. Gąsienice od góry podtrzymywały trzy rolki podtrzymujące, o średnicy 190 mm. Gąsienica miała szerokość 280 mm.

 

PANZER II – NAPĘD

wersji Pz II a stanowił 6- cylindrowy, rzędowy, chłodzony cieczą silnik gaźnikowy Maybach HL 57 TR o mocy 130 KM. Wersja Pz II b-c miała zmieniony silnik na Maybach HL 62 TR o mocy 140 KM, a wersje Pz II A-F miały silnik Maybach HL 62 TRM o mocy 140 KM. Prędkość maksymalna po drodze wynosiła 40 km/h, w wersjach Pz II D/E zwiększono ją do 55 km/h, a w „Luchs” do 60 km/h. Większa prędkość była spowodowana innym podwoziem.

Dwa zbiorniki paliwa miały łączną pojemność 170 litrów, a w wersji Pz II D/E zwiększono ją do 200 litrów. Z kolei w czołgu „Luchs” było to 235 litrów, a w „Leopardzie” 525 litrów. Spalanie paliwa na 100 km, wynosiła 85-100 litrów jazdy po drodze i 110- 150 litrów w terenie., w zależności od wersji. Dawało to zasięg 190-210 km po drogach i 125-160 km w terenie. Skrzynia biegów miała 7 biegów do jazdy do przodu i 3 biegi wsteczne.

 

PANZER II – UZBROJENIE

główne stanowiło automatyczne działko KwK 30 L/55 kal. 20 mm o dużej szybkostrzelności. Było to działko przeciwlotnicze Flak 30 kal. 20 mm w wersji czołgowej. W ciągu minuty można było oddać 120 strzałów. Używano trzech rodzajów pocisków:

Pocisk Masa Prędk.

Pocz.

Przebijalność pancerza (w mm)
100 m 500 m
PzGr

ppanc

0,15 kg 780-830 m/s 20 mm 14 mm
PzGr 40

podkalibrowy

0,1 kg 1050 m/s 40 mm 20 mm
Pociski zapalające Brak danych

Od wersji F (część pojazdów) montowano działko KwK 38 L/55 kal. 20 mm, które było bardziej szybkostrzelne – 220 pocisków/minutę. Do obrony przed piechotą używano pojedynczego kar. masz. MG 34 kal. 7,92 mm, zamontowanego z przodu wieży i sprzężonego z działkiem.

Zapas pocisków do działa KwK 30 wynosił 180 pocisków (umieszczone w 10-cio pociskowych magazynkach bębnowych), w czasie wojny zwiększono ilość do 320 pocisków. Zapas amunicji do kar. masz. 1425 sztuk – w 1940 r. zwiększono ją do 2100 sztuk. W wersji KwK 38 zapas amunicji zwiększono do 330 pocisków.

 

PANZER 2 – ZAŁOGA

składała się z 3 osób: kierowcy -mechanika, ładowniczego-radiotelegrafistę i dowódcę-celowniczego. Kierowca mechanik siedział z przodu kadłuba, po lewej stronie. Reszta załogi miała swoje stanowiska w przedziale bojowym.

Ładowniczy siedział z prawej strony i obsługiwał także radiostację FuG 5. Dowódca, który jednocześnie był celowniczym działa, siedział z lewej strony. Obserwował teren walki przez peryskop obserwacyjny, zamontowany na stropie wieży, oraz przez cztery szczeliny ze szkłem pancernym, umieszczone w wieży. Celował z działa przez celownik teleskopowy Zeiss TZF 4 o 2,5-krotnym powiększeniu (umożliwiał celny ostrzał na odległość 1200 metrów).

A teraz zobacz, jakie były wersje rozwojowe maszyny 🙂

 

Panzer II – wersje rozwojowe

PANZER II ausf a1/a2/a3

Pierwsze wersja czołgu. Wyprodukowano tylko 10 egzemplarzy Panzer II ausf a1 pod koniec 1935 roku. W maju 1936 roku wznowiono produkcję, usprawniając wentylację przedziału załogi i zmieniając system chłodzenia prądnicy. Powstało 25 egzemplarzy oznaczonych Panzerkampfwagen II Ausf. a2. Następnych 25 wyprodukowanych sztuk Panzer II a3 posiadało powiększony właz na spodzie kadłuba oraz ruchomą przegrodę oddzielającą załogę od silnika. Napęd wozu stanowił silnik Maybach HL 57 TR o mocy 130 KM, pozwalający na rozwinięcie prędkości do 40 km/h

Panzer II a1

Panzer II a1. Napęd wozu stanowił silnik Maybach HL 57 TR o mocy 130 KM, pozwalający na rozwinięcie prędkości do 40 km/h zdj. www.achtungpanzer.com

 

PANZER II ausf b

Dokonano zmiany silnika na Maybach HL 62 TR o mocy 140 KM. Pociągnęło to za sobą konieczność wydłużenia kadłuba o 38 cm, oraz zmiany podwozia. Zwiększono szerokość kół jezdnych i podtrzymujących, natomiast zmniejszono średnicę tych ostatnich. Inne były systemy resorowania wózków. Masa czołgu wzrosła do 7,9 tony. Na początku 1937 roku wyprodukowano 100 pojazdów tego typu.

 

PANZERKAMPFWAGEN II ausf c

W roku 1937 dokonano zasadniczych zmian w konstrukcji podwozia czołgu Panzerkampfwagen II. Zrezygnowano mianowicie z wózków, na rzecz pięciu par niezależnych kół nośnych o większej średnicy. Każde z nich było zawieszone na własnym półresorze eliptycznym, co poprawiło właściwości jezdne, oraz zdolność pojazdu do pokonywania przeszkód. Zwiększono także liczbę kół podtrzymujących, z trzech do czterech par, oraz zmieniono kształt kół napędowych i napinających. Modyfikacje te skutkowały wzrostem masy czołgu do 8900 kg. Wyprodukowano 75 egzemplarzy Panzer II c

 

PANZERKAMPFWAGEN II AUSF A

Od marca 1937 roku rozpoczęto produkcję tej wersji. Miała ona silnik Maybach HL 62 TRM o mocy 140 KM (104 kW) i skrzynię biegów Aphon ZF SSG 46. Radiostację krótkofalową zastąpiła radiostacja UKF. Całkowicie zmieniono układ jezdny. Produkcja zamknęła się w liczbie 210 egzemplarzy

 

PANZER II AUSF B

Prawie nie różniła się zewnętrznie od poprzedniej, jedynie uproszczono konstrukcję. Stworzono 384 egzemplarzy tej wersji.

Panzer II C

Panzer II A. W porównaniu do wersji a1 zrezygnowano z wózków, na rzecz pięciu par niezależnych kół nośnych o większej średnicy. Każde z nich było zawieszone na własnym półresorze eliptycznym, co poprawiło właściwości jezdne, oraz zdolność pojazdu do pokonywania przeszkód. Zwiększono także liczbę kół podtrzymujących, z trzech do czterech par, oraz zmieniono kształt kół napędowych i napinających. zdj. www.wargamer.com

 

PANZER II AUSF C

W tej wersji wzmocniono opancerzenie czołgu, poprzez dodanie z przodu do starego kadłuba dwie płyty pancerne o grubości 20 mm (dolna) i 14,5 mm (górna), zespawane pod kątem 70°. Oprócz tego zmieniono układ chłodzenia silnika. Masa czołgu wzrosła do 9,5 tony. W latach 1937-40 wyprodukowano 364 egzemplarzy Panzer II C.

 

PANZER II AUSF D

Już w roku 1938, Niemcy zdali sobie sprawę z faktu, iż czołg Panzer II jest zbyt wolny jak na dobry czołgi rozpoznawczy. Rozpoczęto więc prace nad nowym podwoziem typu Christie. Posiadało ono cztery pary dużych, samonośnych kół jezdnych, dzięki czemu można było zrezygnować z kół podtrzymujących. Przeprojektowano również cały kadłub, pozostawiając wieżę i silnik takie same. Czołg był opancerzony płytami pancernymi o grubości od 14,5 – 30 mm. Dzięki tym innowacjom, wóz mógł rozwijać prędkość do 55 km/h. Masa całkowita wynosiła 10 ton. Wyprodukowano łącznie 80 egzemplarzy tej wersji.

Panzer II D

Panzer II D. Posiadało ono cztery pary dużych, samonośnych kół jezdnych, dzięki czemu można było zrezygnować z kół podtrzymujących. Przeprojektowano również cały kadłub, pozostawiając wieżę i silnik takie same. Dzięki temu czołg mógł osiągnąć prędkość 55 km/h. zdj. www.panzer-abteilung.cba.pl

 

PANZER II AUSF E

Różniła się nowym typem gąsienic, wzmocnionym zawieszeniem i innym kołem napinającym. Wyprodukowano 143 egzemplarze.

 

PZ II AUSF F

Ostatnia modyfikacja „klasycznego” Panzer II, miała kadłub o nowej konstrukcji i wzmocniony pancerz przedni. W latach 1940-42 wyprodukowano łącznie 532 egz.

 

PANZER II AUSF G

Była to nowa jakościowo maszyna. Całkowicie nowe było podwozie, które teraz składało się z pięciu par dużych kół nośnych, ułożonych na przemian + koła napędowe z tyłu i napinające z przodu. Nowy był silnik Maybach HL 45 o mocy 150 KM ( 109 kW), który umożliwiał czołgowi o masie 10,5 ton rozwijać prędkość maks. 50 km/h po drogach. Od kwietnia 1941 r. do lutego 1942 r. zbudowano 12 prototypów Panzer II G.

Panzer II G

Panzer II G. Całkowicie nowe było podwozie, z pięciu par dużych kół nośnych, ułożonych na przemian + koła napędowe z tyłu i napinające z przodu. Nowy był silnik Maybach HL 45 o mocy 150 KM który umożliwiał czołgowi o masie 10,5 ton rozwijać prędkość maks. 50 km/h po drogach. zdj. www.wehrmacht-history.com

 

 

PZ KPFW II AUSF J

Ta wersja była projektowana w tym samym czasie co poprzednia. Grubość pancerza wynosiła od 50 do 80 mm z przodu kadłuba. Czołg miał wzmocnione podwozie i zmieniony kadłub. Prędkość maks. była kiepska i wynosiła tylko 31 km/h po drodze. Od  kwietnia do grudnia 1942 roku wyprodukowano 22 egzemplarze czołgu Panzer II J

 

PANZER II AUSF L „LUCHS”

był ostatnim stadium rozwoju linii czołgów Panzer II. Poruszał się na podwoziu typu Schachtellaufwerk. Dzięki silnikowi Maybach HL 66 P o mocy 180 KM mógł osiągać prędkość do 60 km/h. W przeciwieństwie do poprzednich modeli, załogę „Luchsa” stanowiło czterech ludzi: dowódca, ładowniczy, celowniczy/radiotelegrafista, oraz kierowca/mechanik. Nie zmuszało to dowódcy do bezpośredniego angażowania się w obsługę czołgu i pozwalało na skuteczniejsze dowodzenie. Grubość pancerza wynosiła od 30 mm na przodzie kadłuba przez 20 mm po bokach i z tyłu. Produkowano go w dwóch wersjach:

Panzer II Luchs

Panzer II Luchs był ostatnim stadium rozwoju linii czołgów Panzer II. Poruszał się na podwoziu typu Schachtellaufwerk. Dzięki silnikowi Maybach HL 66 P o mocy 180 KM mógł osiągać prędkość do 60 km/h. Załoga powiększyła się do 4 osób. zdj. www.panzer-modell.de

 

  • uzbrojonego standardowo w armatę 2 cm KwK 38 L/55
  • w potężniejsze działo 5 cm KwK 39 L/60 – montowano odkrytą wieżę nowego typu.

Dodatkowo pojazd był uzbrojony w karabin maszynowy MG34 kal. 7,92 mm, umieszczony w kadłubie. Masa całkowita wozu wynosiła 11 800 kg.  Produkcja wozów tej serii trwała od września 1943 do stycznia 1944 roku. Ogółem powstało 133 czołgi Panzer II Ausf. L, w tym 31 z armatą kalibru 50 mm.
Zobacz też, jakie inne pojazdy budowano w oparciu o kadłub czołgu Pz II 🙂

 

Panzer II – inne pojazdy

Wespe

Wespe – niemieckie działo samobieżne uzbrojone w haubicę kal. 105 mm. Wyprodukowano 860 egzemplarzy. zdj. www.wwiivehicles.com

 

Na podwoziu czołgu Panzer II budowano także różne inne wozy bojowe. Oto niektóre z nich

  1. Wespe – niemieckie działo samobieżne uzbrojone w haubicę kal. 105 mm
  2. Marder II – niszczyciel czołgów
  3. Flammpanzer II – czołg miotacz ognia
  4. Sturmpanzer II Bison – samobieżna haubica kal. 150 mm
  5. Schwimmpanzer II – czołg-amfibia
  6. Munitionsschlepper II – transporter amunicji
  7. Landungsleger II –  wozy saperskie
  8. Bergepanzer 2 – wozy pogotowia technicznego
  9. Brückenleger II – czołgi mostowe

 

Panzer II – dane techniczno-taktyczne

Produkcja 1935 r. – 1942 rok
Ilość 1190 egz.
Załoga 3 osoby
Masa Pz II a: 7,6 tony

Pz II b: 7,9 tony

Pz II c: 8,9 tony

Pz II A-C,F: 9,5 ton

Pz II D/E: 10 ton

Pz II G: 9,5 ton

Pz II J: 18 ton

Luchs: 11,8 tony

Leopard: 26 ton

Nacisk na grunt Pz II a: 0,45 kg/cm²

Pz II b: 0,56 kg/cm²

Pz II c: 0,56 kg/cm²

Pz II A-C,F: 0,76 kg/cm²

Pz II D/E: 0,8 kg/cm²

Pz II G: 0,76 kg/cm²

Pz II J: brak danych

Luchs: 0.98 kg/cm²

Leopard: brak danych

Wymiary Pz II a: dł. 4,38 m; sz. 2,14 m; wys. 1,95 m

Pz II b: dł. 4,76 m; sz. 2,14 m; wys. 1,96 m

Pz II c: dł. 4,81 m; sz. 2,22 m; wys. 1,99 m

Pz II A: dł. 4,81 m; sz. 2,28 m; wys. 2,02 m

Pz II B: dł. 4,81 m; sz. 2,28 m; wys. 2,02 m

Pz II C: dł. 4,81 m; sz. 2,28 m; wys. 2,02 m

Pz II D/E: dł. 4,64 m sz. 2,32 m wys. 2,02 m

Pz I F: dł. 4,81 m; sz. 2,28 m; wys. 2,02 m

Pz II G: dł. 4,81 m; sz. 2,28 m; wys. 2,02 m

Pz II J: dł. 4,81 m; sz. 2,28 m; wys. 2,02 m

Luchs: dł. 4,63 m; sz. 2,48 m; wys. 2,21 m

Leopard: dł. 6,45 m; sz. 3,27 m; wys. 2,80 m

Napęd 6-cylindrowy, rzędowy, gaźnikowy, chłodzony

cieczą silnik

Pz II a: Maybach HL 57 TR o mocy 130 KM

Pz II b-c: Maybach HL 62 TR o mocy 140 KM

Pz II A-F: Maybach HL 62TRM o mocy 140 KM

Pz II G-J: Maybach HL 45 P o mocy 150 KM

Luchs: Maybach HL 66 P o mocy 200 KM

Leopard: 12-cylindrowy, gaźnikowy, chłodzony

cieczą silnik Maybach HL 157 o mocy 550 KM

Moc jednostkowa Pz II a: 17,11 KM/t

Pz II b: 17,72 KM/t

Pz II c: 15,73 KM/t

Pz II A-C,F: 14,74 KM/t

Pz II D/E: 14 KM/t

Pz II G: 15,79 KM/t

Pz II J: 8,33 KM/t

Luchs: 16,95 KM/t

Leopard: 21,15 KM/t

Pojemność zbiorników Pz II a-c,A-C,F: 170 litrów

Pz II D/E: 200 litrów

Luchs: 235 litrów

Spalanie na 100 km Droga:

Pz II a: 85 litrów

Pz II b-c,A-C,F: 90 litrów

Pz II D/E: 100 litrów

Luchs: 90 litrów

Teren:

Pz II a: 110 litrów

Pz II b-c,A-C,F: 140 litrów

Pz II D/E: 155 litrów

Luchs: 150 litrów

Prędkość Droga:

Pz II a-c,A-G: 40 km/h

Pz I D/E: 55 km/h

Pz II J: 28 km/h

Luchs: 60 km/h

Leopard: 40 km/h

Teren:

Luchs: 30 km/h

Zasięg Droga:

Pz II a: 210 km

Pz II b-c,A-G: 190 km

Pz II D/E: 200 km

Luchs: 290 km

Leopard: 300 km

Teren:

Pz II a: 160 km

Pz II b-c,A-G: 125 km

Pz II D/E: 130 km

Luchs: 175 km

Leopard: 150 km

Uzbrojenie Pz II a-F: armata KwK 30 L/55 kal 20 mm +

1 km MG 34 kal. 7,92 mm

Pz II F,G,J: armata KwK 38 L/55 kal 20 mm +

1 km MG 34 kal. 7,92 mm

Luchs: armata KwK 38 L/55 kal 20 mm +

1 km MG 34 kal. 7,92 mm

Leopard: armata KwK 39/1 L/55 kal 20 mm +

1 km MG 42 kal. 7,92 mm

Pancerz kadłuba Pz II a-c,A/B: Przód 15 mm (81º) Boki 15 mm

Tył 15 mm Góra 15 mm Dół 5 mm

Pz II C: Przód 15 + 20 mm (81º) Boki 15 mm

Tył 15 mm Góra 15 mm Dół 5 mm

Pz II D/E: Przód 15 + 20 mm (81º) Boki 15 mm

Tył 15 mm Góra 15 mm Dół 5 mm

Pz II F: Przód 15 + 20 mm (77º) Boki 15 mm

Tył 15 mm Góra 15 mm Dół 5 mm

Luchs: Przód 30 mm (68º) Boki 20 mm

Tył 20 mm Góra 10 mm Dół 10 mm

Leopard: Przód 30 mm (68º) Boki 20 mm

Tył 20 mm Góra 10 mm Dół 10 mm

Pancerz wieży Pz II a-c,A-E: Przód 15 mm (zaokrąglona)

Boki 15 mm(68º) Tył 15 mm Góra 10 mm

Jarzmo armaty 30 mm

Pz II F: Przód 30 mm (zaokrąglona)

Boki 15 mm (69º) Tył 15 mm Góra 15 mm

Jarzmo działa 30 mm

Luchs: Przód 30 mm (80º) Boki 20 mm (69º)

Tył 20 mm Góra 10 mm Jarzmo działa 30 mm

Leopard: Przód 30 mm (68º) Boki 20 mm

Tył 20 mm Góra 12 mm Jarzmo działa 30 mm

 

A ty co myślisz o tym czołgu? Czy był wystarczająco dobry, czy jednak za słaby w porównaniu do czołgów przeciwnika? Koniecznie skomentuj artykuł poniżej i udostępnij swoim znajomym.:)

W następnym artykule dowiesz się więcej o tym, jak radziły sobie czołgi Pzkpfw II na polu walki w czasie II wojny światowej

 

Źródła wiedzy:

  1.  Wydawnictwo Militaria nr 1: Janusz Ledwoch „Panzer II”
  2. Andrzej Zasieczny „Broń pancerna III Rzeszy. Część I”
  3. achtungpanzer.com
  4. tanks-encyklopedia.com
  5. panzerwaffe.pl – stara wersja strony

 

 

Pozdrawiam i do zobaczenia

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę
1.kliknij w przycisk „Lubię to” i
2.udostępnij go znajomym na Facebooku lub
3.udostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. http://forum.militarium.net, http://www.serwis-militarny.net/forum, http://www.forum.militarni.pl, http://www.historycy.org
4.skomentuj go poniżej
Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.

Komentarze