fbpx

Panzer III – najdynamiczniej rozwijający się czołg III Rzeszy

Pierwsze pojazdy pancerne III Rzeszy – Pzkpfw I i Panzer II – miały służyć tylko w celach szkoleniowych. Dopiero w Panzer III był pierwszym czołgiem od początku planowanym jako maszyna frontowa. Jednak na skutek zwłoki w opracowaniu go, dopiero w 1941 roku był naprawdę podstawowym wozem bojowym (wcześniej były nimi wspomniane już Pz I i Pz II).

Po wprowadzeniu do uzbrojenia Panzer IV o lepszej armacie, a także słynnych  – Tygrysów i Panter – zaczęto powoli wycofywać czołgi Panzer III z pierwszej linii. Zaczęły wtedy służyć jako wsparcie dla ciężkich czołgów lub do rozpoznania.

Panzer III ausf A

Panzer III ausf A. Panzer III był pierwszym czołgiem od początku planowanym jako maszyna frontowa. Jednak na skutek zwłoki w opracowaniu go, dopiero w 1941 roku był naprawdę podstawowym wozem bojowym. Zdj. www.offspring.ovh

 

Ale zacznę może od początku…. 🙂

 

Panzer III – jak doszło do jego powstania?

W 1935 roku niemiecki Urząd Uzbrojenia Armii (Herreswaffenamt), pod wpływem opinii ówczesnego szefa sztabu wojsk pancernych gen. Guderiana, złożył zamówienie na wykonanie prototypu czołgu średniego. Do konkursu przystąpiły firmy MAN, Daimler-Beinz, Rheinmetall-Borsig i Krupp.

Panzer III Podwozie

Podwozie Panzer III. Na tym zdjęciu łatwo zauważyć różnice w ukształtowaniu podwozia tej maszyny. zdj. www.strategie.net.pl

 

Po próbach w 1936 roku na poligonach w Kummersdorf i w Ulm wybrano czołg zaproponowany przez Daimler-Beinz.. W latach 1936-1943 produkcją zajmowały się firmy Daimler Beinz, Henschel, FAMO, Alkett, Wegmann, Krupp i MAN. Produkcja seryjna rozpoczęła się od stworzenia do maja tego roku 5 maszyn tzw. serii 0. Dodatkowo jeszcze do końca następnego roku wyprodukowano dodatkowe 10 sztuk Panzer III A, z czego tylko 8 miało zamontowane uzbrojenie.

 

Odbierz fragment ebooka "Polska broń pancerna z kampanii wrześniowej" i dołącz do 71 subskrybentów.

 

Przedstawię Ci teraz pokrótce parametry modelu 🙂

 

Panzer III A – jak wyglądała jego konstrukcja?

PANZER III – UZBROJENIE

Czołg miał działo KwK L/45 kal. 37 mm (w ręcznie obracanej wieży) + 3 karabiny maszynowe MG 34 kal. 7,92 mm (2 po prawej stronie wieży i 1 na przodzie kadłuba). Zapas amunicji wynosił 120 pocisków do armaty i 4425 sztuk amunicji do km

Panzer III A

Panzer III A. Czołg miał działo PAK L/45 kal. 37 mm (w ręcznie obracanej wieży) + 3 karabiny maszynowe MG 34 kal. 7,92 mm (2 po prawej stronie wieży i 1 na przodzie kadłuba). Zapas amunicji wynosił 120 pocisków do armaty i 4425 sztuk amunicji do km zdj. www.tanks-encyclopedia.com

 

 

PANZER III – ZAŁOGA

Składała się z 5 osób: kierowcy, strzelca-radiotelegrafisty, celowniczego, ładowniczego i dowódcy. Kierowca-mechanik siedział z przodu kadłuba po lewej stronie. Obserwował teren przez dwie szczeliny obserwacyjne, jedną z przodu kadłuba, a drugą w lewym boku. Strzelec-radiotelegrafista siedział po prawej stronie kadłuba i obsługiwał kar. maszynowy MG 34 kal. 7,92 mm. Oprócz tego zajmował się łącznością dzięki radiostacji FuG 5.

W wieży mieli swoje miejsca pozostali członkowie załogi. Dowódca obserwował teren przez 8 szczelin obserwacyjnych w swojej wieżyczce na tyle wieży. Celowniczy, który siedział po lewej stronie wieży, obsługiwał celownik TZF 5a. Po prawej stronie wieży miał swoje stanowisko ładowniczy.

 

PANZER III – KADŁUB

Pancerz czołowy grubości 14,5 mm, podobnie jak pancerz boczny. Wieżę czołgu chroniło 10 mm stali. Opancerzenie chroniło właściwie tylko przed bronią małokalibrową i odłamkami artylerii 🙂  Masa bojowa 15,4 tony. Długość – 5,69 m, Szerokość – 2,91 m, Wysokość – 2,335 m, prześwit – 0,38 m

 

PANZER III – NAPĘD

od wersji A do D napęd stanowił silnik 12-cylindrowy, gaźnikowy chłodzony cieczą Maybach HL 108 TR o mocy 250 KM. Był umieszczony z tyłu pojazdu w specjalnym przedziale silnikowym. Napęd był przenoszony za pomocą 5-biegowej skrzyni biegów ZF SFG 75 oraz przekładni bocznych i mechanizmów skrętu. Pojemność zbiorników paliwa wynosiła 300 dm³

 

PANZER III – PODWOZIE

Zawieszenie czołgu stanowiło 5 par podwójnych kół nośnych, które amortyzowane były poprzez wachacz za pomocą sprężyn stalowych. Dodatkowo jeszcze z przodu pojazd miał 2 koła napędowe, a z tyłu również 2 koła napinające. Od góry gąsienice podtrzymywały 2, także podwójne, koła podtrzymujące z bandażami gumowymi.. Szerokość gąsienicy wynosiła 360 mm.

 

Panzer III – jakie były jego kolejne wersje rozwojowe?

PANZER III B

Zmieniono całkowicie zawieszenie, czyli zwiększono do 8 liczbę kół nośnych (podwójnych), połączonych po 2 w wózki z resorami piórowymi, zamiast sprężyn. Dodano też jedno podwójne koło podtrzymujące gąsienicę. Dzięki temu zwiększyła się z 32 do 35 km/h prędkość maksymalna czołgu, a masa czołgu wzrosła do 15,9 ton.

Panzer III B

Panzer III B. Zmieniono całkowicie zawieszenie, czyli zwiększono do 8 liczbę kół nośnych (podwójnych), połączonych po 2 w wózki z resorami piórowymi, zamiast sprężyn. Dodano też jedno podwójne koło podtrzymujące gąsienicę. Zdj. www.the-blueprints.com

 

Inna też była wieżyczka dowódcy, którą zapożyczono z Panzer IV A ( o nim możesz przeczytać w tym artykule). W Panzer III B zmieniono też konstrukcję otworów wentylacyjnych silnika, a także układ wydechowy. Po prawej stronie kadłuba znalazł się uchwyt do karabinu MG 34. Zmieniono jeszcze osłonę szczeliny obserwacyjnej kierowcy. Wyprodukowano 15 egzemplarzy tej wersji

 

Odbierz fragment ebooka "Polska broń pancerna z kampanii wrześniowej" i dołącz do 71 subskrybentów.

 

PANZER III C

Niewiele było zmian w stosunku do poprzedniczki. W zawieszeniu dodano jeden resor piórowy. Ponadto zmieniono układ wydechowy, zastosowano inny mechanizm skrętu a także zaczep do holowania Niemcy zmodyfikowali. Podobnie jak poprzednia wersja, ta też miała 15 egzemplarzy.

Panzer III C

Panzer III C. Niewiele było zmian w stosunku do poprzedniczki. W zawieszeniu dodano jeden resor piórowy. Ponadto zmieniono układ wydechowy, zastosowano inny mechanizm skrętu a także zaczep do holowania Niemcy zmodyfikowali. Podobnie jak poprzednia wersja, ta też miała 15 egzemplarzy. Zdj. www.the-blueprints.com

 

Ostatnią wersją , którą omówię będzie…

 

PANZER III D

Tu też wielkich zmian nie było. Trochę pomajstrowali niemieccy inżynierowie w zawieszeniu, trochę w skrzyni biegów, jeszcze trochę w układzie wydechowym. Ale najważniejszą zmianą było pogrubienie pancerza czołowego do 30 mm – masa czołgu wzrosła do prawie 20 ton . Drugą najważniejszą zmianą było powiększenie zbiorników paliwa, dzięki czemu czołg wersji Panzer III D mógł już przejechać aż 165 km. Wyprodukowano już dwa razy więcej, bo 30 egzemplarzy..

Na koniec jeszcze chciałbym omówić udział tych wersji w działaniach zbrojnych.

 

Jak radziły sobie czołgi Panzer III ausf A-D w niemieckiej armii?

Tą wersje czołgu posiadały na stanie głównie 1, 2 i 3 Dyw. Pancerna. Uczestniczył w zajęciu Austrii w 1938 r., w zajęciu Sudetów, a także walczyły z naszymi dzielnymi żołnierzami w czasie kampanii wrześniowej.

Panzer III D

Panzer III D. najważniejszą zmianą było pogrubienie pancerza czołowego do 30 mm – masa czołgu wzrosła do prawie 20 ton . Dzięki powiększeniu zbiorników paliwa, czołg mógł już przejechać aż 165 km. Zdj. www.the-blueprints.com

 

W Polsce według różnych źródeł wałczyło 86-90 czołgów i dodatkowo 20-25 czołgów dowodzenia Panzerbewehlswagen III. Były zgrupowane w 1 Dywizji Pancernej (w składzie Grupy Armii Południe) oraz w 3 Dywizji Pancernej z XIX Korpusu Pancernego gen. Heinza Guderiana (Grupa Armii Północ).

Pod względem uzbrojenia można czołg Panzer III porównać do naszego polskiego 7TP oraz czeskich LT-35 i LT-38. Natomiast przewyższał je pod względem wytrzymałości pancerza.

Wojska niemieckie straciły 26 egzemplarzy Panzer III podczas kampanii wrześniowej. Ich ilość w użyciu jednak nie była imponująca. Porównaj sobie 1000 sztuk Panzer I i kolejne 1000 Panzer II z 100 czołgów Panzer III. Różnica kolosalna, co nie.

W lutym 1940 r. wycofano Panzer III wersji A-D z jednostek pancernych, gdyż wyszły już na jaw jego mankamenty – za słaby pancerz i psucie się zawieszenia.

 

Jakie były dane taktyczno-techniczne Panzer III A-D?

  • Egzemplarze:        ok. 100 egzemplarzy
  • Załoga:                   5 osób
  • Masa:                     19,8 ton
  • Wymiary:               długość – 5,38 m; szerokość – 2, 91 m; wysokość – 2, 43 m
  • Napęd:                    Maybach HL 120 TR o mocy 265 KM
  • Osiągi:                    prędkość max. 40 km/h; zasięg 165 km
  • Uzbrojenie:            armata KwK L/45 kal. 37 mm + 3 km MG 34 7,92 mm
  • Pancerz:                do 30 mm

 

Panzer III ausf A-D – podsumowanie

Panzer III w wersjach A-D był dopiero początkiem w budowie prawdziwego czołgu do walki dla niemieckiej armii. Świadczy o tym choćby niewielka liczba wyprodukowanych maszyn. Dużo lepiej uzbrojony i opancerzony od Panzer I i Panzer II, mógł prowadzić równorzędne walki z czołgami przeciwnika. Co prawda z nie wszystkimi, ale większość maszyn z lat 1939-40 miała ciężkie chwile, gdy Niemcy wyjeżdżali swoim czołgiem na pole bitwy.

To wszystko na dzisiaj. Jakie masz wrażenia z lektury? Podziel się tym artykułem ze swoimi znajomymi i koniecznie napisz, co myślisz o tym czołgu.

Pozdrawiam i do usłyszenia

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga

 

Odbierz fragment ebooka "Polska broń pancerna z kampanii wrześniowej" i dołącz do 71 subskrybentów.

 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę

  1. kliknij w przycisk „Lubię to” i
  2. udostępnij go znajomym na Facebooku lub
  3. udostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. http://forum.militarium.net, http://www.serwis-militarny.net/forum, http://www.forum.militarni.pl, http://www.historycy.org
  4. skomentuj go poniżej

Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.

Komentarze

Więcej w III Rzesza
Panzerkampfwagen IV
Panzerkampfwagen IV na froncie – lata 1939-43

Witaj ponownie na blogu poświęconym broni pancernej. W poprzednich dwóch artykułach pisałem o poszczególnych wersjach Panzerkampfwagen IV. Dzisiaj możesz przeczytać o...

Zamknij