Pzkpfw 38 (t) - opis konstrukcji czeskiego czołgu lekkiego - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Wrz 1, 2016 in III Rzesza |

Pzkpfw 38 (t) – opis konstrukcji czeskiego czołgu lekkiego

Pzkpfw 38 (t) – opis konstrukcji czeskiego czołgu lekkiego

Pzkpfw 38 (t)

Po opanowaniu Czechosłowacji w marcu 1939 roku, Niemcy przejęli masę sprzętu wojskowego i bardzo dobrze

Pzkpfw 31 (t) - czeski czołg lekki

Był to czołg lekki, którego głównym przeznaczeniem był zwiad. W latach 1939-40 z bardzo dobrym skutkiem był używany jako podstawowy oręż niemieckiej Panzerwaffe, ponieważ był stosunkowo dobrze opancerzony i uzbrojony oraz całkiem szybki. Dysponował podobnymi walorami bojowymi jak wszystkie czołgi lekkie z tamtego okresu czasu.

rozwinięty przemysł zbrojeniowy. Wśród sprzętu pancernego wymienić można czołgi lekkie LT vz. 35 i LT vz. 38. Wyposażono w nie kilka dywizji Panzerwaffe, w których figurowały pod oznaczeniem Pzkpfw 35 (t) i Pzkpfw 38 (t). W poprzednich dwóch artykułach opisałem już pierwszy z nich. Dziś dowiesz się więcej o tym drugim, który był o wiele lepszym następcą. Zapraszam Cię do lektury…

 

Pzkpfw 38 (t) – geneza powstania

W 20-leciu międzywojennym czechosłowacki przemysł zbrojeniowy stał na bardzo wysokim poziomie i był liczącym się producentem oraz eksporterem wielu typów uzbrojenia. Produkował między innymi właśnie broń pancerną Do najważniejszych producentów uzbrojenia należały fabryki ČKD w Pradze oraz Škoda w Pilźnie.

Z tych drugich zakładów pochodziła konstrukcja czołgu LT vz.35, który był podstawowym czołgiem armii czechosłowackiej w drugiej połowie lat 30-tych. Mimo wielu nowatorskich rozwiazań czołg ten nie był zbyt udaną konstrukcją, dlatego też już 1 października 1936 roku uznano ten pojazd za model przejściowy i zadecydowało, że będzie produkowany tylko do momentu ukończenia prac nad nowym typem czołgu.

Do konkursu wystartowały, podobnie jak to miało miejsce przy czołgu LT vz.35 zakłady Škoda, oraz CKD. Pierwsi przedstawili prototyp ulepszonej wersji czołgu LT vz.35 oznaczony jako S-II-b. Drudzy pokazali czołg TNHP, który był rozwinięciem wcześniejszych eksportowych konstrukcji zakładów praskich – czołgów TNH (eksportowanych do Iranu), LTP (Persja) i LTH (Szwajcaria).

Podczas szeroko zakrojonych prób stwierdzono, że lepszą konstukcją jest czołg TNHP i z dniem 1 lipca 1938 roku został on zaakceptowany pod oznaczeniem LT vz.38 jako standardowy czołg lekki armii czechosłowackiej.

Zobaczmy sobie teraz samą konstrukcję czołgu…

 

Pzkpfw 38 (t) – opis konstrukcji

Był to czołg lekki, którego głównym przeznaczeniem był zwiad. W latach 1939-40 z bardzo dobrym skutkiem był używany jako podstawowy oręż niemieckiej Panzerwaffe, ponieważ był stosunkowo dobrze opancerzony i uzbrojony oraz całkiem szybki. Dysponował podobnymi walorami bojowymi jak wszystkie czołgi lekkie z tamtego okresu czasu.

PZKPFW 38 (T) – KADŁUB 

Pzkpfw 38 (t)

Kadłub
składał się z walcowanych płyt pancernych, utwardzanych powierzchniowo, które były przymocowane do kadłuba za pomocą nitowania (od 1940 roku także spawania). Grubość pancerza wynosiła z początku 8-25 mm, potem pogrubiono go do 50 mm

składał się z walcowanych płyt pancernych, utwardzanych powierzchniowo, które były przymocowane do kadłuba za pomocą nitowania (od 1940 roku także spawania). Grubość pancerza wynosiła z początku 8-25 mm, potem pogrubiono go do 50 mm. Oto jak się ono przedstawiało:

  • 50 mm – przód – dolna i górna płyta pancerna
  • 25 mm – przód – środkowa płyta pancerna, ustawiona pod dużym kątem
  • 30 mm – po bokach
  • 12 mm – z tyłu
  • 10 mm – góra kadłuba
  • 8 mm – dół kadłuba

Kadłub był podzielony na przedział bojowy, gdzie była załoga i przedział silnikowy. Oddziela je płyta pancerna grubości 5 mm, która miała w sobie drzwiczki – w razie zagrożenia załoga mogła nią wyjść tyłem z czołgu. Masa bojowa czołgu wynosiła

PZKPFW 38 (T) – WIEŻA

składała się z walcowanych płyt pancernych przytwierdzonych do stalowego szkieletu za pomocą nitowania. Płyty pancerne były ustawione pod kątem 81º w stosunku do kadłuba. Grubość pancerza wynosiła:

  • 50 mm z przodu
  • 30 mm po bokach
  • 22 mm z tyłu
  • 15 mm z góry

Znajdowało się w niej główne uzbrojenie – czyli armata kal. 47 mm i sprzężony z nią kar. masz. kal. 7,92 mm. Na górze wieży była umieszczona wieżyczka dowódcy z jednoczęściowym włazem ewakuacyjnym. Z przodu wieżyczki wbudowano peryskop obserwacyjny. Wieża obracana była ręcznie i nie posiadała podłogi.

PZKPFW 38 (T) – NAPĘD

stanowił 6-cylindrowy chłodzony cieczą silnik benzynowy Praga EPA I-III o mocy 125 KM, który pozwalał czołgowi poruszać się z prędkością maks 42 km/h. Stosunek mocy do masy wynosił 15,8 KM/t. Zbiorniki paliwa miały pojemność 220 dm³ + był dodatkowy zbiornik pomocniczy o pojemności 40 dm³. Zużycie paliwa na drodze wynosiło 80 dm³ na 100 kilometrów i 125 dm³ w terenie. Tak więc zasięg maksymalny po drodze wynosił 350 kilometrów. Skrzynia biegów miała 5 przełożeń do przodu i 1 do tyłu.

PZKPFW 38 (T) – PODWOZIE

składało się z 8 dużych kół jezdnych, pary odlewanych kół napędowych z przodu i pary kół napinających z tyłu. Każde koło jezdne było niezależnie zawieszone i amortyzowane za pomocą resorów piórowych. Jeden resor amortyzował dwa koła jezdne. Gąsienice od góry podtrzymywały dwa kółka podtrzymujące. Szerokość gąsienicy wynosiła 293 mm

PZKPFW 38 (T) – UZBROJENIE

Głównym orężem czeskiego czołgu była półautomatyczna armata Škoda A-7 kal. 37 mm – Niemcy oznaczyli ją jako 3,7 cm KwK A7 L/42 lub 3,7 cm KwK 38 (t) L/42. Szybkostrzelność praktyczna wynosiła 15 strzałów na minutę. Zapas pocisków do armaty wynosił 72 sztuki. Niemcy używali kilku rodzajów pocisków:

  • przeciwpancernych 3,7 cm PzGr (t) umg o masie 0,815 kg i prędkości początkowej 750 m/s
  • podkalibrowych 3,7 cm PzGr 40 o masie 0,368 kg i prędkości początkowej 1040 m/s
  • burzących

Odległość w metrach

Przebijalność pancerza ustawionego pod kątem 30° (w mm)

3,7 cm PzGr (t) umg

3,7 cm PzGr 40

100 m

40,5

64,0

200 m

39,0

53,0

400 m

36,2

38,0

500 m

34,8

700 m

32,3

1000 m

28,7

1200 m

26,6

1500 m

24,0

Dodatkowym uzbrojeniem były 2 karabiny maszynowe ZB 53 vz. 37 (niem. MG 37 (t)) kal. 7,92 mm. Jeden z nich był zamontowany w wieży i sprzężony z armatą. Drugi z nich był z przodu kadłuba, po lewej stronie i obsługiwał go strzelec-radiotelegrafista. Szybkostrzelność wynosiła 500-700 strzałów na minutę a zapas amunicji to 2700 sztuk. W czołgach dowodzenia PzBfWg 38 (t) i niektórych czołgach bojowych wymontowywano przedni karabin maszynowy z kadłuba.

PZKPFW 38 (T) – ZAŁOGA

składała się z czterech osób. Z przodu kadłuba, po prawej stronie, siedział kierowca-mechanik, który miał do swojej

czołg Pzkpfw 38 (t)

Podwozie czołgu Pzkpfw 38 (t) składało się z 8 dużych kół jezdnych, pary odlewanych kół napędowych z przodu i pary kół napinających z tyłu. Każde koło jezdne było niezależnie zawieszone i amortyzowane za pomocą resorów piórowych

dyspozycji dwie szczeliny obserwacyjne (z przodu i na boku kadłuba), tak samo jak strzelec. . Po jego lewej stronie siedział strzelec-radiotelegrafista, który strzelał z przedniego karabinu maszynowego, z celownikiem o powiększeniu 2,6 raza, i jednocześnie obsługiwał radiostację Fu 5. Z tego kar. masz. mógł strzelać także kierowca, trzeba było tylko zablokować km i można było go używać za pomocą linki Bowdena. Nad stanowiskiem strzelca był właz wejściowy.

W wieży, z lewej strony, siedział dowódca czołgu, który był jednocześnie celowniczym. Dysponował celownikiem do armaty Typ 2,6 o takim samym powiększeniu jak do kar. masz. Poza tym w wieżyczce dowódcy były wbudowane cztery szczeliny obserwacyjne chronione szkłem pancernym. Z prawej strony wieży siedział ładowniczy.

A jakie były kolejne wersję?

 

Pzkpfw 38 (t) – kolejne wersje rozwojowe

PZKPFW 38 (T) A

Były to po prostu czołgi LT vz 38, które przed wojną zamówiła czechosłowacka armia. Opancerzenie wynosiło 8-25 mm. Ta wersja posiadała antenę prętową, która pozwalała na pracę radiostacji w odległości 5-9 kilometrów oraz „bojową” antenę półprętową o zasięgu 1 kilometra.

Wyprodukowano 150 egzemplarzy tej wersji w okresie od maja do listopada 1939 roku, z czego 98 do rozpoczęcia działań wojennych w Polsce.

PZKPFW 38 (T) B

Czołgi tej wersji miały odinstalowaną antenę ramową, założony reflektor Notek. Zmodyfikowano osłony celownika armaty. Niektóre maszyny miały z tyłu kadłuba specjalny „koszyczek” na świece dymne. W okresie od stycznia do maja 1940 roku z fabryk wyjechało 110 egzemplarzy tej wersji, z czego część przebudowano na wozy dowodzenia.

PZKPFW 38 (T) C

Ta wersja posiadała niemieckie anteny prętowe. Podstawa wieży osłonięta była pierścieniem pancernym, zapobiegającym jej zaklinowaniu się podczas ostrzału. Tłumik umieszczono wyżej na tylnej płycie pancerza. Niektóre

Pzkpfw 38 (t) - znakomity czechosłowacki czołg lekki

Głównym orężem czeskiego czołgu była półautomatyczna armata Škoda A-7 kal. 37 mm Zapas pocisków do armaty wynosił 72 sztuki

egzemplarze miały specjalne zaczepy do przewożenia dodatkowego wyposażenia. Między majem a sierpniem 1940 wyprodukowano 110 egzemplarzy tej wersji.

PZKPFW 38 (T) D

Wyprodukowano 105 egzemplarzy tej wersji – od września do listopada 1940 roku. W wyniku niemieckich doświadczeń z kampanii wrześniowej i francuskiej powstała właśnie ta wersja czołgu Pzkpfw 38 (t). Po raz pierwszy płyta czołowa czołgu była prosta. Stanowisko kierowcy przesunięto do przodu. Prawdopodobnie ostatnie serie produkcyjne miały pogrubiony pancerz przedni do 50 mm.

PZKPFW 38 (T) E

Pogrubiono pancerz przedni kadłuba i wieży do 50 mm, a pancerz boczny do 30 mm. Nie było już kolistej osłony karabinu maszynowego zamontowanego w wieży. Przeważnie na lewym błotniku ustawiono dużą skrzynię na części zapasowe i dodatkowe wyposażenie. Masa czołgu wynosiła 9 870 kg. W okresie od listopada 1940 do maja 1941 roku z fabryk wyjechało 275 egzemplarzy tej wersji.

PZKPFW 38 (T) F

Była to wersja identyczna do poprzedniczki. W okresie od maja do października 1941 roku wyprodukowano 250 egzemplarzy tej wersji. Była ona tworzona równolegle z wersją S.

PZKPFW 38 (T) G

Była to ostatnia wersja czechosłowackiego czołgu. Produkowana z silnikiem Praga EPA w trzech różnych odmianach I-III.  Od października 1941 roku do maja 1942 roku wyprodukowano łącznie 500 podwozi i 324 pełne czołgi Pzkpfw 38 (t) w tej wersji. Podwozia posłużyły do budowy niszczycieli czołgów Marder III i dział samobieżnych Grille.

PZKPFW 38 (T) S

W 1939 roku Szwecja zamówiła wyprodukowanie 90 czołgów TNHP, lecz w następnym roku Niemcy postanowili zatrzymać je dla siebie. Były to czołgi identyczne do wersji A-C, z pancerzem przednim grubości 25 mm. Ostatecznie 30 maszyn sprzedano Słowacji a resztę wcielono do Wermachtu.

Omówmy sobie teraz inne pojazdy budowane na bazie czołgu z Czech…

 

Pzkpfw 38 (t) – inne pojazdy na jego podwoziu

Na podwoziu czechosłowackiego czołgu lekkiego budowano wiele innych konstrukcji. Oto niektóre z nich:

  • PzBfWg 38 (t) – czołg dowodzenia. Odinstalowano z niego przedni karabin maszynowy w kadłubie, a zamiast
    Jagdpanzer 38(t) Hetzer

    Jagdpanzer 38(t) Hetzer – znakomity niszczyciel czołgów z armatą 75 mm L/48 (o długości lufy 48 kalibrów). Wyprodukowano 2833 egzemplarze.

    tego wyposażono go w dodatkową radiostację Fu 8 o zasięgu do 80 km. Posiadały dodatkową antenę ramową, instalowaną na osłonie przedziału silnikowego, lub dodatkową antenę prętową. Przebudowano w ten sposób kilkadziesiąt czołgów bojowych.  W każdej dywizji pancernej było od 7 do 10 takich maszyn

  • AufKlarungPanzer 38 (t) – czołg rozpoznawczy. Z 50 czołgów Pzkpfw 38 (t) wymontowano wieżę, zamiast której zainstalowano działko kal. 20 mm, takie samo jak w samochodach pancernych Sdkfz 222
  • Marder III – niszczyciel czołgów. Uzbrojony w zdobyczne radzieckie dział przeciwpancerne kal. 76, 2 mm. Wyprodukowano 975 egzemplarzy tego pojazdu.
  • Grille – samobieżne działo polowe uzbrojone w armatę 150 mm. Wyprodukowano 373 egzemplarze
  • Munitionsfahrzeug 38 (t) – czołg amunicyjny. Pozbawiony wieży. Przebudowano 102 czołgi bojowe na takie modele.
  • Jagdpanzer 38(t) Hetzer – znakomity niszczyciel czołgów z armatą 75 mm L/48 (o długości lufy 48 kalibrów). Wyprodukowano 2833 egzemplarze.

Czas na podsumowanie wiedzy 🙂

 

Pzkpfw 38 (t) – podsumowanie

Czechosłowacki czołg lekki LT vz 38 okazał się bardzo udaną konstrukcją i sukcesem eksportowym. 50 czołgów zostało sprzedanych do Iranu, 24 do Peru i Szwajcarii, zamówienie zostało także złożone przez Łotwę, a w 1938 armia czeska złożyła zamówienie na 150 egzemplarzy modelu TNHPS. Po przejęciu Czechosłowacji przez Niemcy, kontynuowano produkcję tego czołgu. Był on dużo lepszym pojazdem niż standardowe wtedy niemieckie czołgi lekkie Panzer I i Panzer II.

Pzkpfw 38(t) był produkowany do połowy drugiej wojny światowej. Jego produkcja została zakończona, gdyż stosunkowo mała wieża czołgu nie mogła pomieścić coraz większych armat, które zaczęto montować w czołgach. Ponieważ sama konstrukcja podwozia, układu napędowego i silnika była bardzo udana i sprawdzona w bojach, na podstawie tego czołgu utworzono wiele innych konstrukcji, nie wymagających wieżyczki, takich jak działa pancerne, niszczyciele czołgów Marder i Hetzer czy samobieżne działa przeciwlotnicze.

A na koniec tylko dane techniczno-taktyczne 🙂

 

Pzkpfw 38 (t) – dane taktyczno-techniczne

  • Produkcja:             maj 1939 roku – lipiec 1942 roku
  • Egzemplarze: 1 414 egzemplarzy
  • Załoga:    4 osoby
  • Masa: 9,8 tony
  • Wymiary: dł. – 4,61 m; sz. – 2, 14 m; wys. – 2, 25 m
  • Napęd:                   6-cylindrowy chłodzony cieczą silnik Praga EPA o mocy 125 KM
  • Osiągi:                    prędkość max. 42 km/h; zasięg 230 km
  • Uzbrojenie:           armata KwK38 (t) L/47,8 kal. 37mm + 2 km MG 37 kal. 7,92 mm
  • Pancerz:                do 50 mm

 

To wszystko, jeżeli chodzi o czechosłowacki czołg lekki LT vz 38, który służył w niemieckiej armii pod oznaczeniem Pzkpfw 38 (t). Jak podobał Ci się ten artykuł? Polub go, skomentuj i udostępnij swoim znajomym na Facebooku 🙂

Do zobaczenia

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



 

Komentarze

Więcej w III Rzesza
Tygrys czołg debiut
Tygrys czołg – na froncie wschodnim

Witaj w kolejnym artykule poświęconym niemieckiemu Pzkpfw VI Tygrys czołg.  Tym razem dowiesz się więcej o tym, jak czołg ten...

Zamknij