Jak radził sobie Pzkpfw I na polu walki? - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Paź 20, 2016 in III Rzesza |

Jak radził sobie Pzkpfw I na polu walki?

Jak radził sobie Pzkpfw I na polu walki?

Czołgi Pzkpfw I były podstawowymi niemieckimi wozami bojowymi (obok Panzer II) w czasie kampanii wrześniowej w 1939 roku. Już wtedy były to maszyny przestarzałe – były uzbrojone jedynie w 2 karabiny maszynowe i chronione minimalnym pancerzem. Dlatego mogły skutecznie walczyć tylko w dużej grupie, w której niwelowały swoje wady. Dziś dowiesz się jak radziły sobie w czasie II wojny światowej

Pzkpfw I - wojna domowa w hiszpanii

Pzkpfw I przeszedł swój chrzest bojowy podczas wojny domowej w Hiszpanii, gdzie walczył w ramach Legionu Condor. W czołgi Pzkpfw I były wyposażone dwa bataliony hiszpańskie – 1st i 2nd Tank Battalion Agrupacion de Carros. zdj. www.ciekawostkihistoryczne.pl

 

Pzkpfw I – Debiut

Czołg przeszedł swój chrzest bojowy podczas wojny domowej w Hiszpanii w latach 1936-39, gdzie walczył w ramach Legionu Condor. Pierwsze 32 Panzer I wraz z jednym Kleiner Panzer Befehlswagen przywieziono w październiku 1936 roku. Tylko 106 czołgów, (102  Pz I B i 4 Kleiner Panzer Befehlswagen) walczyło wLegionie Condor” (Major Ritter von Thoma w Panzer Abteilung 88 znany również jako Abteilung Drohne) i w wojskach generała Franco.

W czołgi Pzkpfw 1 były wyposażone dwa bataliony hiszpańskie – 1st i 2nd Tank Battalion Agrupacion de Carros.  Pz.Abt. 88 ze swoją 3 kompanią bazował w Cubas niedaleko Toledo, gdzie niemieccy wojskowi trenowali przyszłych czołgistów hiszpańskich. Czołgi Pz Kpfw I były używane do zadań szkoleniowych i walki (np. atak na Madryt).

Ciekawostką jest fakt, że niektóre Pzkpfw I gen. Franco były uzbrojone w francuską armatę Hotchkiss  kal. 25 mm model 1934 lub 1937  montowaną w zmodyfikowanej wieży. Eksperymentowano też w PzKpfw I Ausf B z uzbrojeniem  w włoską lekką armatę przeciwlotniczą  Breda kal. 20 mm zamontowaną w zmodyfikowanej wieży , w celu zwiększenia potencjału bojowego maszyny. Niektóre źródła podają , że 3 czołgi zbudowano w ten sposób.

Dowództwo niemieckie wykorzystywało wojnę domową w Hiszpanii jako możliwość do przetestowania nowego uzbrojenia pancernego. Tam też musiał się ścierać w walce z republikańskimi T-26 i BT-5, dostarczanymi im przez Rosjan. W tym właśnie czasie wyszły na jaw wszystkie wady czołgu. Był zbyt słabo uzbrojony i opancerzony, aby móc skutecznie przeciwstawić się rosyjskim czołgom, a dodatkowo nie radził sobie z jazdą w terenie. Dowódca Legionu, gen. Wilhelm Ritter von Thoma tak kiepsko oceniał Pz Kpfw I, że oferował 500 pesos za 1 zdobytego T-26.

 

Pzkpfw I – Polska 1939

W czasie kampanii wrześniowej w 1939 r. Niemcy użyli  aż 1445 czołgów Pzkpfw I w siedmiu dywizjach

Pzkpfw I w Polsce 1939 r.

W czasie kampanii wrześniowej w 1939 r. Niemcy użyli aż 1445 czołgów Pzkpfw I w siedmiu dywizjach pancernych – co stanowiło ok. 40% wszystkich użytych czołgów. zdj. www.damijwh.blogspot.com

pancernych (1, 2, 3, 4, 5, 10 i „Kempf”) i 4 dywizjach lekkich (1, 2, 3, 4) przeciwko Polakom – co stanowiło ok. 40% wszystkich użytych czołgów). Oto przydział tych czołgów w poszczególnych dywizjach:

  • 93 w 1 Dyw. Panc
  • 124 w 2 Dyw. Panc
  • 122 w 3 Dyw. Panc
  • 183 w 4 Dyw. Panc
  • 152 w 5 Dyw. Panc
  • 118 w 10 Dyw. Panc.
  • ok. 100 w Dywizji Panc. „Kempf”
  • reszta w innych jednostkach

Cała kampania wrześniowa trwała 5 tygodni. Niemcy stracili w niej 320 Pzkpfw I (z czego 89 czołgów, bezpowrotnie) co stanowiło  45% wszystkich straconych wozów pancernych. Polscy żołnierze łatwo niszczyli je za pomocą swoich armat p-panc a nawet karabinów przeciwpancernych 🙂 Pz I okazał się też bardzo awaryjny – 25% z nich trzeba było naprawiać. Czołg ten okazał się najsłabszą maszyną niemiecką w całej Panzerwaffe. Ponadto stwierdzono, że użycie bojowe sił pancernych podczas kampanii pozostawia wiele do życzenia. 

We wrześniu 1939 roku  czołg Pzkpfw I  był już przestarzałym czołgiem lekkim. Porównywany był z polskimi tankietkami serii TK, uzbrojonymi w karabiny maszynowe, ale zdeklasowany przez inne czołgi lekkie – np. polski 7TP , francuski R – 35 lub radziecki T-26 i BT.

 

Pzkpfw I – Dania i Norwegia 1940

Pzkpfw I w Norwegii 1940 r.

W ramach operacji zajęcia Danii i Norwegii 24 czołgi PzKpfw I wzięły udział w walkach w ramach 40 Bataliony specjalnego. zdj. www.militaryimages.net

W ramach operacji zajęcia Norwegii „Weserübung” 24 czołgi PzKpfw I wchodzące w skład 40 Batalionu Pancernego (znanego pod nazwą Panzer-Abteilung z.b.V. 40) wzięły udział w zajęciu Danii, a następnie zostały przetransportowane drogą morską do Norwegii. W Oslo dwa tego typu pojazdy zostały zniszczone przez brytyjską 15 Brygadę Piechoty (15th Infantry Brigade), za pomocą francuskiego działa przeciwpancernego kalibru 25 mm 🙂

 

Pzkpfw I – Francja 1940

Jako, że czołg Pzkpfw I już na początku wojny był całkowicie przestarzały, czasie ataku na Francję w użyciu było już tylko 525 maszyn (ok 20% wszystkich czołgów użytych w kampanii). W poszczególnych jednostkach było ich po:

  • 52 w 1 Dyw. Panc.,
  • 45 w 2 Dwy. Panc.,
  • 117 w 3 Dyw. Panc.,
  • 135 w 4 Dyw. Panc.,
  • 97 w 5 Dyw. Panc.,
  • 34 w 7 Dyw. Panc.,
  • 30 w 9 Dyw. Panc.
  • 44 w 10 Dyw. Panc.

 

Pzkpfw I we Francji 1940 r.

Pzkpfw I był bardzo słabo uzbrojony i opancerzony w porównaniu do czołgów francuskich. Jedyną jego zaletą była jego prędkość, która była dwa razy większa niż R-35. zdj. forum.paradoxplaza.com

Trzeba by tu zaznaczyć, że Pzkpfw I był bardzo słabo uzbrojony i opancerzony w porównaniu do czołgów francuskich – najliczniejszy francuski czołg lekki R35, miał działo kal. 37 mm i jeden karabin maszynowy, a jego pancerz miał do 40 mm grubości (przy 13 mm w niemieckim czołgu). Jedyną zaletą Panzer I była jego prędkość, która była dwa razy większa niż R-35. Stał za to na podobnym poziomie z brytyjskim czołgu lekkiego Vickers Mk VI B, który również został uzbrojony w dwa karabiny maszynowe, choć jeden z nich był większego kalibru – 12.7 mm

Wykorzystywali je Niemcy głównie do rozpoznania. W czasie całej kampanii stracono 34% z wszystkich czołgów Pzkpfw I użytych w walce, część jednak nie bezpowrotnie 🙂

 

Pzkpfw I – Afryka Północna 1941-43

Pzkpfw I z miotaczem ognia w Afryce - Flammpanzer I

Czołgi Pzkpfw I walczyły też w ramach Afrika Korps Erwina Rommla. Widoczny na zdjęciu egzemplarz posiada miotacz ognia. Zdj. panzerwaffe.pl

 

Niemieckie tankietki Pzkpfw I (w przeciwieństwie do PzKpfw 35t i PzKpfw 38t) zostały również wykorzystane do sformowania Afrika Korps pod dowództwem Erwina Rommla. Musiały się tam ścierać z brytyjskimi czołgami, z których wszystkie miały nad nimi ogromną przewagę w uzbrojeniu i opancerzeniu. Taka Matilda Mk II miała pancerz tak gruby, że jedyną skuteczną bronią były armaty p-lot. kal. 88 mm.

 

Pzkpfw I – Jugosławia i Grecja 1941

Podobnie jak w przypadku Polski i kampanii na Zachodzie, siły jugosłowiańskie i greckie zostały zaskoczone przez wysoką mobilność Panzerwaffe (w walkach brały udział tylko dywizje o numerach 2, 5, 8, 9, 11 i 14), w skład których wchodziły jeszcze, powoli już wycofywane, PzKpfw I. Oprócz tego obrońcy nie mieli broni przeciwpancernej, a ich wiara w niedostępność górskiego terenu dla czołgów, niestety okazała się błędna 🙁

 

Pzkpfw I – Związek Radziecki 1941

Pzkpfw I w Jugosławii 1941 r.

Siły jugosłowiańskie i greckie zostały zaskoczone przez wysoką mobilność Panzerwaffe, w skład których wchodziły jeszcze, powoli już wycofywane, czołgi PzKpfw I. zdj. mtg.domek.org

W operacji Barbarossa użyto już tylko 74 czołgi Pzkpfw I, które szybko zostały wycofane z frontu. Wykorzystywano je do walki z partyzantami i w osłonie konwojów zaopatrzeniowych. W 1942 roku czołg ten  został już definitywnie usunięty z jednostek frontowych.

 

Pzkpfw I – podsumowanie

Zalety ilość w kampanii wrześniowej
Wady słabo uzbrojony, słabo opancerzony

Moim zdaniem, niemiecki czołg lekki Pzkpfw I był całkowicie przestarzały właściwie już od chwili stworzenia pierwszego egzemplarza. Jego uzbrojenie i opancerzenie nie pozwalały mu na wygranie pojedynku ogniowego z żadnym czołgiem przeciwnika. Mógł służyć jedynie do celów szkoleniowych i do rozpoznania.

Jednakże ze względu na brak możliwości seryjnej produkcji lepszych czołgów przez niemiecki przemysł spowodował, że Pzkpfw I musiał walczyć na froncie. No i w Polsce dawał sobie jakoś radę, gdyż nie mieliśmy wtedy zbyt dużo czołgów po swojej stronie, a i piechota nie była dobrze wyposażona w broń przeciwpancerną. Jednak i tak Niemcy stracili u nas aż 320 z 1445 maszyn (z czego 89 bezpowrotnie).

W późniejszych kampaniach jeszcze bardziej ukazały się wady Pz I i do 1942 roku został on definitywnie wycofany z jednostek liniowych. Porównać go można z brytyjskim Vickers Mk VI B, polskim TKS, czy włoskimi Carro Veloce 29, czy radzieckim T-27.

 

To wszystko na dzisiaj, co przygotowałem o niemieckim czołgu lekkim Pzkpfw I na polu walki – pierwszym czołgu Adolfa Hitlera. Co sądzisz o nim? Czy rzeczywiście był do niczego? Czy może jednak jego ilość i sposób użycia jest ważniejsza niż jakość?

 

Źródła wiedzy:

  1. Wydawnictwo Militaria nr 10: Janusz Ledwoch „Panzer I”
  2. achtungpanzer.com
  3. tanks-encyklopedia.com

 

Pozdrawiam i do zobaczenia następnym razem 🙂

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę

  1. kliknij w przycisk „Lubię to” i
  2. udostępnij go znajomym na Facebooku lub
  3. udostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. http://forum.militarium.net, http://www.serwis-militarny.net/forum, http://www.forum.militarni.pl, http://www.historycy.org
  4. skomentuj go poniżej

Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.

Komentarze

Więcej w III Rzesza
Pzkpfw IV H
Pzkpfw IV – z lepszym działem kal. 75 mm

Dlaczego musiała powstać wersja z dłuższą armatą? Ponieważ jej poprzedniczka nie spełniała już swojej roli na polu bitwy. Pocisk wystrzelony...

Zamknij