StuG IV - doskonałe niemieckie działo szturmowe - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Lis 9, 2016 in III Rzesza |

StuG IV – doskonałe niemieckie działo szturmowe

StuG IV – doskonałe niemieckie działo szturmowe

StuG IV to doskonałe działo szturmowe, skonstruowane w grudniu 1943 roku. Była to maszyna przejściowa, na której bazie powstał później Jagdpanzer IV. Poznaj jego historię i konstrukcję…

Niszczyciel Czołgów Sdkfz 167 StuG IVw Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu

Niszczyciel Czołgów StuG IVw Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu – oddział Muzeum Wojska Polskiego, zdj. tank-photographs.s3-website-eu-west-1.amazonaws.com/

 

StuG IV – historia powstania

Najważniejszym powodem ich budowy były duże szkody powstałe w wyniku listopadowych nalotów Aliantów na fabryki Alkett w Berlinie-Bosigwalde. Zmusiło to Niemców do zaprzestania produkcji niezwykle potrzebnych na froncie wschodnim dział Sturmgeschütz III. Poza tym zbyt wolna była produkcja doskonałych czołgów Panzer V Panther i Panzer VI Tiger, a także niszczycieli czołgów na ich podwoziu.

Dlatego w lutym 1943 roku Urząd Uzbrojenia zamówił w zakładach Kruppa opracowanie nowego działa szturmowego na bazie czołgu Panzer IV G. Nawiązywać miał on do doskonałego działa StuG III, który był bardzo skutecznym i sprawdzonym wozem bojowym. W związku z planowanym zakończeniem produkcji czołgów Panzer IV, projekt zarzucono i nie stworzono wtedy nawet prototypu.

Dopiero w czasie narady z udziałem samego Adolfa Hitlera z dnia 6-7 grudnia 1943 roku powrócono do tematu budowy działa szturmowego na bazie czołgu Panzer IV. Już 9 dni później przedstawiono Führerowi prototypy działa szturmowego StuG IV, jak i niszczyciela czołgów Jagdpanzer IV. Wykorzystano wyniki prac z projektu z lutego tego samego roku, a sama konstrukcja nie była wielce nowatorska.

Powstała w w wyniku połączenia kadłuba czołgu Panzer IV G z nadbudową pancerną z armatą od działa szturmowego StuG 40. Niemcy usunęli z kadłuba czołgu górną płytę z środka kadłuba, tam gdzie było łożysko wieży a z przodu kadłuba dodano charakterystyczną osłonę pancerną dla kierowcy, o kształcie pudełkowatym. I to właśnie odróżniało StuG IV od poprzednika.

Kierowca miał swoje stanowisko nieco z przodu do przedziału bojowego. Zrezygnowano z cofnięcia go w głąb kadłuba, gdyż takie zmiany wydłużyłyby konstruowanie działa i byłoby zbyt skomplikowane.

Model przedstawiony Hitlerowi zrobił na nim tak ogromne wrażenie, że od razu rozkazał jego masową produkcję. Oficjalnie oznaczono go jako 7,5 cm StuK 40 L/48 Pzkpfw IV – SturmGeschütz IV, a w Wermachcie miał numer Sd.Kfz. 163. Według założeń, w grudniu miało zostać wyprodukowanych 350 maszyn tego typu, ale było to całkowicie nierealne i Niemcy zdołali zbudować zaledwie w zakładach Nibelungenwerk w Austrii 30 dział. Potem produkcją zajęły się zakłady Krupp-Gruson w Magdeburgu-Buckau.

 

 

StuG IV – Opis konstrukcji

Niszczyciel czołgów StuG IV

Między grudniem 1943 r a styczniem 1945 rokiem wyprodukowano łącznie 1138 egzemplarzy niszczyciela czołgów StuG IV. zdj. www.tumblr.com

 

STUG 4 – KADŁUB

większość dział StuG IV była oparta na podwoziu czołgu Panzer IV H. Jedynie ostatnie 150 maszyn miało podwozie z czołgu Pz IV J. Kadłub i nadbudowę Niemcy wykonali z walcowanych płyt pancernych utwardzanych powierzchniowo poprzez nawęglanie. Kadłub i nadbudowę złączono śrubami i metalowymi kątownikami, zaś płyty pancerne były zespawane ze sobą. Po lewej stronie, z tyłu była położona wieżyczka obserwacyjna dowódcy, a po prawej stronie właz ładowniczego. Często osłonę kierowcy zalewano dodatkowo betonem, aby jeszcze wzmocnić jego ochronę.

Przód kadłuba i nadbudowy pochylono pod odpowiednio dużym kątem, co sprawiało, że dużo pocisków przeciwnika rykoszetowało od pancerza, zamiast go przebijać. A że grubość pancerza na przodzie była duża – 80 mm – to działo StuG IV było bardzo trudne do zniszczenia. Po bokach pancerz był już dużo słabszy, bo wynosił tylko 30 mm, a z tyłu i od dołu chroniło załogę 20 mm pancerz. Od góry było to jeszcze mniej, bo tylko 10 mm. Standardowo w tamtym czasie było dodawanie po bokach kadłuba ekranów pancernych (tzw. Schürzen) o grubości 5- 8 mm, później zmienione na lżejsze, ale równie skuteczne ekrany siatkowe (Thoma Schürzen).

 

STUG IV – PODWOZIE

było takie same jak w czołgu Pz IV H. Z każdej strony było po 8 podwójnych kół jezdnych z bandażami gumowymi, połączonych parami w wózki. Wózki były amortyzowane przez półresory piórowe. Do tego z przodu była para podwójnych kół napędowych a z tyłu para podwójnych kół napinających. Od góry gąsienice podtrzymywały 4 rolki z bandażami gumowymi – później zmniejszono ich ilość do trzech i były całkowicie stalowe. Także koła jezdne pod koniec wojny były całkowicie stalowe – Niemcom brakowało już wtedy kauczuku. Gąsienice miały szerokość 400 mm.

 

STUG IV – NAPĘD

Maszyna poruszała się dzięki 12-cylindrowemu, chłodzonemu cieczą silnikowi benzynowemu Maybach HL 120 TRM o mocy maksymalnej 300 KM. Skrzynia biegów miała 6 przełożeń do jazdy do przodu i 1 do jazdy do tyłu. Pozwalało to na osiągnięcie prędkości maksymalnej do 38 km/h po drogach. Pojemność trzech zbiorników paliwa wynosiła łącznie 430 litrów benzyny, co przy dosyć sporym zużyciu podczas jazdy (200 dm³/100km po drodze i 300-360 dm³/100 km w terenie) pozwalało na przebycie maksymalnie 215 kilometrów.

Układ chłodzenia składał się z dwóch, rozsuniętych na boki chłodnic między silnikiem a tylną ścianą przedziału silnikowego, a także pompy cieczy typu Pallas oraz przewodów doprowadzających ciecz. Silnik był także chłodzony zimnym powietrzem, który wlatywał przez dwa prostokątne otwory wentylacyjne chronione pancerzem. Nad silnikiem umieszczono dwa, napędzane przez silnik, wentylatory Zyklon, każdy wyposażony w dwa filtry powietrza.

 

STUG IV – UZBROJENIE

składało się z armaty 7,5 cm StuK 40 L/48 kal. 75 mm umieszczonej w nadbudówce. Z armaty można było strzelać w płaszczyźnie poziomej po 10º w lewo i w prawo oraz od -6º do +20º w pionie.

Do działa stosowano 5 typów pocisków:

Pocisk

Masa

Prędk.

pocz.

Przebijalność pancerza (w mm)

100 m

500 m

1000 m

1500 m

2000 m

PzGr 39 – ppanc

6,8 kg

790 m/s

106 mm

96 mm

85 mm

74 mm

64 mm

PzGr 40 – podkalibrowy

4,1 kg

990 m/s

143 mm

120 mm

97 mm

77 mm

Gr 38 Hl/B – kumulacyjny

4,57 kg

450 m/s

75 mm

Gr Hl/C

kumulacyjny

4,8 kg

?

100 mm

Do obrony przed piechotą przeciwnika załoga mogła używać pojedynczego karabinu maszynowego MG 34 lub MG 42 kal. 7,92 mm, zamontowanego na obrotnicy po prawej stronie płyty pancernej nad przedziałem bojowym. Był on sterowany z wnętrza pojazdu i mógł się obracać dookoła osi pojazdu. Był zasilany przez magazynki bębnowe na 50 szt. amunicji. W pojeździe przewożono 63 pociski do armaty oraz 600 szt. amunicji do kar. masz.

StuG IV - niszczyciel czołgów w Museum Wojska Polskiego w Poznaniu

Uzbrojenie niszczyciela czołgów Stug IV składało się z armaty 7,5 cm StuK 40 L/48 kal. 75 mm umieszczonej w nadbudówce i kar. masz. MG 42 kal. 7,92 mm, zamontowanego nad przedziałem bojowym. zdj. tank-photographs.s3-website-eu-west-1.amazonaws.com/

 

STUG IV – ZAŁOGA

Składała się z 4 osób – kierowcy, celowniczego, ładowniczego i dowódcy. Z przodu kadłuba, po lewej stronie, siedział kierowca, który obserwował teren dzięki dwóm peryskopom obserwacyjnym. W przedziale bojowym, po lewej stronie, miał swoje stanowisko celowniczy, który posługiwał się dwoma celownikami – głównym celownikiem był teleskopowy Slf ZF 1a (do celowania na bliskie dystanse), a dodatkowym był Rbfl 36 (na dłuższe dystanse). Ładowniczy, który siedział po prawej stronie działa, obsługiwał także radiostację odbiorczą FuG 15 i nadawczą FuG 16 oraz strzelał z kar. maszynowego (przy pomocy celonika KZF 2). Dowódca siedział z tyłu przedziału bojowego i dysponował wieżyczką obserwacyjną z siedmioma stałymi peryskopami + lornetką artyleryjską SF 14z.

 

Podczas produkcji kolejnych dział StuG IV, wprowadzano sukcesywnie poprawki i modyfikacje, aby poprawić możliwości bojowe pojazdu i uprościć ich produkcję. Wzmacniano opancerzenie z przodu kadłuba dodatkowymi płytami pancernymi, wprowadzono podpory dla lufy armaty, zamontowano na zewnątrz uchwyty dla przewozu piechoty.

 

StuG IV – dane techniczno-taktyczne

Produkcja Grudzień 1943 roku – styczeń 1945 roku
Ilość 1138 egzemplarzy
Załoga 4 osoby
Masa 23 tony
Nacisk na grunt 0,8 kg/cm²
Wymiary Dł: 5,88 m (6,70 m z lufą); szer: 2,95 m; wys: 2,20 m
Napęd 12-cylindrowy, chłodzony cieczą silnik benzynowy Maybach HL 120 TRM o mocy 300 KM
Moc jednostkowa 13,04 KM/t
Pojemność zbiorników 430 litrów
Spalanie na 100 km Droga: 200 litrów Teren: 330 litrów
Prędkość Droga: 38 km/h Teren: 20 km/h
Zasięg Droga: 210 km Teren: 130 km
Uzbrojenie Armata 7,5 cm StuK 40 L/48 kal. 75 mm + 1 km MG 42 kal. 7,92mm
Pancerz kadłuba Przód: 80 mm (69º) boki: 30 mm tył: 20 mm góra: 10 mm dół 10 mm
Pancerz nadbudowy Przód: 80 mm (80º) boki: 30 mm tył: 20 mm góra: 10 mm dół 10 mm

 

StuG IV – zalety i wady

Zalety: bardzo gruby pancerz z przodu ustawiony pod odpowiednim kątem, całkiem dobre działo, niska sylwetka,
Wady: za mała produkcja, niedoświadczone załogi, brak obrotowej wieży

 

To wszystko na dziś o doskonałym niemieckim niszczycielu czołgów StuG IV. Co ty sądzisz o tej konstrukcji? Podziel się

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga

Bibliografia i źródła:

Wydawnictwo Militaria nr 261 – „SturmGeschutz IV”; Janusz Ledwoch

Panzerwaffe.pl – dawna wersja strony – dane techniczno-taktyczne


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



Komentarze

Więcej w III Rzesza
Panzer 3
Panzer 3 – podsumowanie wiedzy

W poprzednich artykułach mogłeś przeczytać o poszczególnych wersjach rozwojowych czołgu Panzer 3. Teraz czas na małe podsumowanie wiedzy o nim....

Zamknij