Sturmgeschütz III na polu walki w latach 1943-45 - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Wrz 24, 2016 in III Rzesza |

Sturmgeschütz III na polu walki w latach 1943-45

Sturmgeschütz III na polu walki w latach 1943-45

Witaj w trzecim  i ostatnim już artykule o słynnym niemieckim dziale szturmowym Sturmgeschütz III, który był

Sturmgeschutz III

Sturmgeschütz III był najpopularniejszym wozem pancernym III Rzeszy. Niemcy wyprodukowali ponad 10 000 egzemplarzy tej maszyny

najpopularniejszym wozem pancernym III Rzeszy w całej II wojnie światowej. Niemcy wyprodukowali ponad 10 000 egzemplarzy tej maszyny i zniszczyli nimi dwa razy tyle czołgów przeciwnika. Dziś dowiesz się, jak walczyły te działa szturmowe w latach 1943-45. Zapraszam do lektury…

 

Sturmgeschütz III w Afryce Północnej i na Morzu Śródziemnym w latach 1942-43

Na początku 1942 roku Niemcy utworzyli pluton dział szturmowych z trzema działami StuG III, który skierowali do Afryki. Został on włączony do oddziałów gen. Erwina Rommla i wziął udział m.in. w bitwie pod Gazalą w maju 1942 roku.

W listopadzie tego samego roku sformowali cały batalion dział szturmowych, który miał być przetransportowany do Afryki, jednak ostatecznie trafiła tam tylko jego 3. bateria. Po przybyciu do Tunezji, przydzielono ją do 90. Pułku Artylerii, potem wspierała Brygadę Spadochronową „Ramcke”. Działa Sturmgeschütz III, walczyły między innymi na przełęczy Kasserine, gdzie Niemcom udało się zadać amerykańskim żołnierzom dotkliwe straty. W kwietniu 1943 roku jednostka skapitulowała przed Aliantami, podobnie jak reszta niemieckich żołnierzy.

Na wiosnę 1943 roku Niemcy utworzyli 247. Baterię StuG-ów (z 10 działami szturmowymi), która miała wspierać Włochów na Sardynii. Podczas transportu na wyspę został zatopiony jeden ze statków – na dno poszły dwa działa StuG III, samochód dowódcy baterii oraz…. 13 000 pocisków kal. 75 mm. Jesienią tego samego roku baterię przeniesiono na Korsykę – stracono wtedy kolejne działo. W 1944 roku jednostkę rozwiązano.

Przejdźmy teraz do walk na froncie wschodnim….

 

Sturmgeschütz III na froncie wschodnim w 1944 roku

W walkach w Kurlandii szczególnie dobrze odznaczyła się 912. Brygada StuG-ów pod dowództwem majora Seppa

Sturmgeschütz III

W 1944 roku na froncie wschodnim walczyły 32 brygady dział szturmowych, w których było łącznie 615 Sturmgeschütz III + były przecież działa szturmowe w poszczególnych dywizjach pancernych, które zastępowały braki w czołgach.

Brandera. 226. Brygada wspierała w walce 14 DPanc. i 126. DPiech, które broniły Rygi przed nacierającymi Rosjanami. Później została wyposażona w działa StuG IV i Jagdpanzer IV. W Kurlandii walczyła, razem z innymi okrążonymi jednostkami, 393 Brygada Dział Szturmowych.

W sektorze frontu, gdzie działały wojska Grupy Armii „Srodek” aż do czerwca toczyły się walki lokalne. Od 22. czerwca 1944 Rosjanie zaczęli swoją największą ofensywę w czasie II wojny światowej – operację „Bagration” – która miała na celu wyparcie Niemców z Białorusi. Na przełomie czerwca i lipca została całkowicie rozgromiona 667. Brygada StuG-ów, która tak dzielnie walczyła we wcześniejszych latach. W lipcu i sierpniu nad Narwią walczyła nowo przybyła na front 229. Brygada Dział Szturmowych, z 41 StuG III i StuH 42, potem broniła okolic Różana. W grudniu przesunięto ją do Prus Wschodnich, gdzie broniła między innymi Ełka, Giżycka i Kętrzyna.

Na południowym odcinku frontu wschodniego, w okrążeniu pod Czerkassami, walczyła m.in. 3 bateria 202. Brygady. W czasie próby wyjścia z okrążenia wachmistrz Krämer zniszczył 6 czołgów radzieckich, za co został odznaczony Złotym Krzyżem Niemieckim. Także 239. Brygada była okrążona w tym rejonie i razem z 5. DGrenPanc zdołała się przedrzeć jako pierwsza do własnych wojsk, po drodze tracąc część sprzętu, który nie dało się przetransportować przez rzeki. 301. Brygada była z kolei otoczona pod Korsuniem Szewczenkowskim i Kamieniem Podolskim, skąd udało jej się wyrwać.  Później broniła m.in. Stanisławowa, gdzie zniszczyła ponad 30 czołgów radzieckich.

W Rumuni walczyły dwie brygady dział szturmowych – 325. i 901. Ta pierwsza utrzymywała się w Targul Frumos, gdzie wspólnie z działami szturmowymi z Dywizji „Grossdeutschland” w okresie tygodnia zniszczyła prawie 350 czołgów radzieckich! Ta druga brygada broniła z kolei Mołdowa, gdzie została rozbita, a jej niedobitki walczyły o Przełęcz Dukielską. 191. Brygada biła się w Jugosławii, m.in. broniąc Belgradu i Nowego Sadu.

Łącznie w 1944 roku na froncie wschodnim działało 32 brygady dział szturmowych, w których było łącznie 615 Sturmgeschütz III i 95 StuH 42. Dodatkowo jeszcze 158 dział StuG III i 25 StuH 42 było naprawianych w warsztatach + były przecież działa szturmowe w poszczególnych dywizjach pancernych, które zastępowały braki w czołgach.

Przejdźmy teraz do roku 1945 na froncie wschodnim…

 

Sturmgeschütz III na froncie wschodnim w 1945 roku

Na początku ostatniego roku II wojny światowej większość jednostek dział szturmowych zgromadzona była właśnie

Sturmgeschütz III G

W Kurlandii walczyła 912. Brygada Szturmowa, której 1. batalion w ciągu pierwszych trzech tygodni 1945 roku zdołał zniszczyć 57 czołgów radzieckich – 11 z nich poszło na konto porucznika Schuberta

przeciwko Rosjanom. 239. Brygada przebywała na przyczółku w Estergom, skąd wspierała w połowie stycznia niemiecki atak na Tardos. W lutym walczyła nad jeziorem Balaton, gdzie razem z 1.DPanc LSSAH, 12. DPanc. „Hitlerjugend”  i 14. DPiech kontratakowała Rosjan, próbując odbić Budapeszt.

Od startu radzieckiej ofensywy w zimie 1945 roku cały czas walczyła 301. Brygada Dział Szturmowych, bazująca w pobliżu przyczółka baranowsko-sandomierskiego. W styczniu jej działa Sturmgeschütz III starły się z dużym zgrupowaniem radzieckich czołgów koło Jędrzejowa, by potem wycofać się do Krakowa, a później do Raciborza. W lutym i marcu biła się na Morawach, gdzie wspomagała 101. Jäger Division.

Wrocławia broniły działa Sturmgeschütz III z 311. Brygady, włączone do improwizowanej kompanii pancernej „Breslau”. Składała się ona z sześciu StuG III G, jednego działa Sturmpanzer IV „Brümmbar” i jednego samobieżnego działa przeciwlotniczego Flakpanzer II. 12 lutego StuGi  wspomagał nieudaną próbę przełamania okrążenia prowadzoną na południe od Wrocławia przez 268. DPiech. 30 marca jedno działo StuG III zniszczyło aż 8 radzieckich czołgów T-34/85 w okolicach Psiego Pola.

W obronie Wrocławia w kwietniu załoga Joe Hartmanna zniszczyła jedno działo samobieżne ISU-152, dwa ISU-122 i 13 czołgów. Został za to awansowany do rangi podporucznika i odznaczony Krzyżem Żelaznym I klasy. Ostatnie zmagania kompania „Breslau” prowadziła 6 maja na Berliner Strasse, gdzie skapitulowała następnego dnia, razem z innymi niemieckimi jednostkami we Wrocławiu.

W Kurlandii walczyła 912. Brygada Szturmowa, której 1. batalion w ciągu pierwszych trzech tygodni 1945 roku zdołał zniszczyć 57 czołgów radzieckich – 11 z nich poszło na konto porucznika Schuberta. Łącznie w ciągu ostatniego roku II wojny światowej por. Schubert zdołał pokonać aż 37 maszyn radzieckich, za co został odznaczony Złotym Krzyżem Niemieckim.

W bitwie o Berlin uczestniczyła 249. Brygada Dział Szturmowych, która w ciągu dwóch tygodni walk zniszczyła aż 180 radzieckich wozów bojowych. W obronie stolicy III Rzeszy biły się też 243. i 1170. Brygada StuG-ów.

Wiemy już jak radziły sobie działa Sturmgeschütz III na froncie wschodnim. Teraz omówmy sobie ich walki przeciwko Aliantom Zachodnim we Włoszech i Francji…

 

Sturmgeschütz III na Zachodzie w latach 1943-45

Na terenie Francji od połowy maja 1943 roku miała swoją kwaterę 341. Brygada Dział Szturmowych, którą w

Sturmgeschütz III Włochy 1944

Pod koniec czerwca do Normandii przybyła nowo sformowana 394. Brygada StuG-ów. 6 sierpnia walczyła ze dużą grupą czołgów Sherman, Niemcy zniszczyli aż 28 czołgów alianckich

początkowym okresie użyto przeciw partyzantom francuskim. W czerwcu następnego roku, gdy Alianci dokonali lądowania w Normandii, Niemcy przerzucili swoje działa Sturmgeschütz III w ten rejon walk. W czasie walk o Avranches w sierpniu zginął dowódca 1. batalionu – starszy wachmistrz Kircher.

Pod koniec czerwca do Normandii przybyła nowo sformowana 394. Brygada StuG-ów. 6 sierpnia walczyła ze sporą ilością amerykańskich czołgów Sherman, w której to walce Niemcy zniszczyli aż 28 Shermanów. W czasie walk w kotle Falaise cała jednostka została rozgromiona – Polacy z 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka unicestwili trzy maszyny – ocalało tylko jedno działo StuG III. Brygada została później odtworzona i brała udział w niemieckiej kontrofensywie w Ardenach w grudniu 1944 roku.

We Francji walczyły też dwie brygady dział szturmowych wojsk spadochronowych – były to Fallschirmjäger Sturmgeschütze Brigade XI i XII.  Tą pierwszą włączono w skład 5 Dywizji Spadochronowej i wraz z nią walczyła m.in. pod Marigny, Saint-Lô, Mortain i Avranches. W grudniu działa Sturmgeschütz III z tej jednostki uczestniczyły w ofensywie w Ardenach, atakując m.in. Bastogne. XII Brygada walczyła także pod Saint-Lô, by potem bronić Bayeux i Torigny. Alianci zniszczyli tą brygadę w kotle pod Falaise. Została później odtworzona i w styczniu 1945 roku broniła się pod Kleve.

Teraz zobaczmy najsłynniejszych „asów dział szturmowych”…

 

Sturmgeschütz III – najlepsi dowódcy dział szturmowych

Analogicznie do Luftwaffe i Panzerwaffe, także w jednostkach dział szturmowych walczyli żołnierze, którzy wybijali się

Sturmgeschütz III Hugo Primozic

Hugo Primożić – podczas bitwy pod Rżewem jednego dnia zniszczył 15 czołgów radzieckich. Ogółem na jego koncie znalazło się ponad 60 maszyn radzieckich

w swoich dokonaniach w niszczeniu maszyn przeciwnika. Dowódcy dział Sturmgeschütz III, którzy zdołali zniszczyć kilkadziesiąt czołgów przeciwnika, otrzymywali najwyższe niemieckie odznaczenia i medale.  W szeregach artylerzystów cennym medalem był Krzyż Żelazny I Klasy, a wśród „szturmowców” Dębowe Liście Krzyża Rycerskiego.

Teraz przedstawmy kilka słynnych postaci wśród niemieckich dowódców dział Sturmgeschütz III:

  • Georg Bose – zniszczył 44 czołgi, odznaczony Krzyżem Żelaznym I Klasy i Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego
  • Friedrich Arnold – w czasie operacji Barbarrossa dowodził plutonem StuG-ów w 201. Brygadzie Dział Szturmowych, potem przeniesiony do 237. Brygady. Zniszczył ponad 50 czołgów radzieckich, za co został odznaczony m. in. Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego
  • Heinz Deutsch – na froncie zachodnim unicestwił 46 czołgów alianckich. Odznaczony Krzyżem Rycerskim
  • Heinz Baurmann – w okresie od września 1942 roku do czerwca 1943 roku zniszczył 35 czołgów rosyjskich. Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Niemieckim
  • Otto Spranz – miał na swoim koncie prawie 80 zniszczonych maszyn
  • Hugo Primożić – podczas bitwy pod Rżewem jednego dnia zniszczył 15 czołgów radzieckich. Ogółem na jego koncie znalazło się ponad 60 maszyn radzieckich. Odznaczony m.in. Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego z Liśćmi Dębowymi/li>

Nadszedł już czas na ocenę dział szturmowych StuG III w walkach na frontach II wojny światowej…

 

Sturmgeschütz III w latach 1943-45 – podsumowanie

Działa szturmowe Sturmgeschütz III były na uzbrojeniu samodzielnych jednostek artylerii szturmowej. Były to początkowo bataliony, a później brygady dział szturmowych. Miały je także oddziały wsparcia w dywizjach pancernych. Bardzo cząsto służyły do łatania „dziur” w ich uzbrojeniu. Z powodu braku czołgów, zwłaszcza pod koniec wojny, niektóre oddziały pancerne przezbrajano w te działa.

Ciekawym faktem jest, że działa Sturmgeschütz III zniszczyły w czasie wojny na froncie wschodnim ponad 20 000 radzieckich czołgów i pojazdów opancerzonych, co daje im najlepszy wynik wśród wszystkich niemieckich pojazdów pancernych. Nie mogło to jednak pomóc III Rzeszy w wygraniu wojny, gdyż Związek Radziecki wyprodukował samych T-34 ponad 55 000 egzemplarzy. Ich ogromna masa po prostu zalała Niemców.

 

To wszystko, co miałem Ci do przekazania na temat działa Sturmgeschütz III. Jakie masz wrażenia po lekturze tego artykułu? Jeżeli znasz jeszcze jakieś walki z udziałem tych maszyn, to opisz je w komentarzu do artykułu. Przyczynisz się dzięki temu do poprawy wiedzy o broni pancernej wśród reszty naszej społeczności fanów broni pancernej. Polub ten wpis i udostępnij go swoim znajomym. Na pewno się ucieszą

 

Do usłyszenia wkrótce

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



Komentarze

Więcej w III Rzesza
Pzkpfw 31 (t) - czeski czołg lekki
Pzkpfw 38 (t) – opis konstrukcji czeskiego czołgu lekkiego

Pzkpfw 38 (t) Po opanowaniu Czechosłowacji w marcu 1939 roku, Niemcy przejęli masę sprzętu wojskowego i bardzo dobrze rozwinięty przemysł...

Zamknij