M3 Lee - protoplasta słynnego Shermana - opis konstrukcji - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Paź 24, 2016 in 2 wojna swiatowa, USA |

M3 Lee – protoplasta słynnego Shermana – opis konstrukcji

M3 Lee – protoplasta słynnego Shermana – opis konstrukcji

Witaj w moim nowym artykule o czołgach alianckich 🙂 Dziś dowiesz się o historii powstania i konstrukcji

czołgu średniego M3 Lee, który był maszyną niezbyt

M3 Lee

Prototyp czołgu ukończono w marcu następnego roku, a produkcję seryjną rozpoczęto w kwietniu. Do końca 1942 roku zbudowano łącznie 6258 egzemplarzy

udaną według większości ekspertów. Przede wszystkim z powodu swojej dużej sylwetki i źle rozmieszczonemu uzbrojeniu. Zapraszam Cię do zapoznania się z tym czołgiem…

 

M3 Lee – historia powstania

Gdy Amerykanie przeanalizowali przebieg działań wojennych w Europie w latach 1939-40, doszli do słusznego wniosku, że potrzebują więcej czołgów. W tamtym czasie posiadali jedynie około 500 całkowicie przestarzałych maszyn, które nie mogły się równać z niemieckimi.

Dlatego przyjęty 30 czerwca 1940 roku Narodowy Program Uzbrojenia zakładał wyprodukowanie przez następne 1,5 roku 1750 czołgów średnich, które miały być zalążkiem nowoczesnych sił pancernych amerykańskiej armii. Już w następnym miesiącu w Aberdeen Proving Ground opracowano roboczy projekt, który jeszcze zanim powstała choćby jego makieta, został przyjęty do uzbrojenia pod oznaczeniem M3. Do budowy konstrukcji wykorzystano wiele elementów z produkowanego już i uważanego za mocno przestarzały czołgu M2.

28 sierpnia 1940 roku Amerykanie zamówili w General Motors pierwsze 1000 czołgów M3, które miały być produkowane w powstającym właśnie kompleksie przemysłowym Detroit Tank Arsenal (DTA). Protytp czołgu M3 ukończono w marcu następnego roku, a produkcję seryjną rozpoczęto w kwietniu. Do końca 1942 roku zbudowano łącznie 6258 egzemplarzy M3 Lee. Dodatkowo jeszcze dla armii kanadyjskiej zbudowano w Montrealu kolejne 1157 maszyn.

 

M3 Lee – opis konstrukcji

M3 LEE – KADŁUB

był obszerny, o kształcie pudełkowatym. Wykonano go w większości z walcowanych płyt pancernych łączonych nitami ze stalową ramą. Jednak były rzeczy w tym czołgu odlewane – sponson

M3A1 Lee

W M3 Lee kadłub był spawany, ale już wersja M3A1 miała kadłub odlewany

z działem kal. 75 mm, wieża, przednia dolna część kadłuba i kopuła obserwacyjna dowódcy. Po bokach kadłuba, tam gdzie znajdował się przedział bojowy, umieszczono włazy wejściowe z szczelinami obserwacyjnymi.
Załogę chronił pancerz o grubości:

  • z przodu kadłuba – 0d 38 do 51 mm
  • po bokach i z tyłu – 38 mm
  • dno kadłuba – od 12,7 do 25 mm

Masa bojowa czołgu wynosiła 27,9 tony.>

 

M3 LEE – WIEŻA

mieściła 3 osoby i znajdowała się po lewej stronie kadłuba, w jego środkowej części. Obracał ją silnik elektryczny, który z kolei był zasilany przez generator prądotwórczy. Z kolei sam generator napędzany był przez silnik benzynowy umieszczony w przedziale silnikowym. Można było ją także obracać ręcznie, gdy zaszła taka potrzeba. Grubość pancerza wieży wynosiła od 22 do 51 mm.

 

M3 LEE – NAPĘD

Czołg poruszał się dzięki chłodzonemu powietrzem, gaźnikowemu silnikowi Wright Continental R975EC2 o mocy 340 KM, który potrafił rozpędzić maszynę do prędkości maksymalnej – 34 km/h. Zbiorniki paliwa miały pojemność 771 dm³, dzięki czemu można było przejechać 230 km po drogach.

 

M3 LEE – PODWOZIE

składało się z 12 podwójnych kół jezdnych ze stali, pary kół napędowych z przodu i pary kół napinających z tyłu. Koła jezdne zawieszono parami na trzech wózkach jezdnych, które połączone były z wahaczami amortyzowanymi pionowymi sprężynami spiralno-śrubowymi. Górną część gąsienicy podtrzymywały 3 rolki podtrzymujące. Gąsienice miały szerokość 421 mm.

 

M3 LEE – UZBROJENIE

składało się z:

M3A2 Lee

Uzbrojenie czołgu M3 Lee składało się z armaty kal. 75 mm w kadłubie, armaty kal. 37 mm w wieży i 3 kar. masz. kal. 7,62 mm

  • armaty M2 lub M3 kal. 75 mm – zamontowana była w kadłubie. Posiadała żyroskopowy stabilizator w płaszczyźnie pionowej. Zapas pocisków wynosił 50 szt.
  • armaty M5 lub M6 kal. 37 mm – umiejscowiona była w wieży i także posiadała żyroskopowy stabilizator w płaszczyźnie pionowej. Zapas pocisków wynosił 178 szt.
  • 3 kar. masz. Browning M1919A4 kal. 7,62 mm (dwa w kadłubie i jeden sprzężony z armatą zamontowaną w wieży). Zapas amunicji wynosił 9200 szt.

 

M3 LEE – ZAŁOGA

składała się 6 lub 7 osób. W przedniej części kadłuba, po lewej stronie, siedział kierowca, który miał do swojej dyspozycji niewielki właz do obserwacji terenu. Przed jego siedziskiem były zamontowane 2 kar. masz. kal. 7,62 mm. Miał też zamontowaną z lewej strony radiostację SCR 508. Na prawo od kierowcy, nieco z tyłu, mieli swoje stanowiska celowniczy i ładowniczy głównego działa. Celowniczy posiadał dla siebie obrotowy peryskop obserwacyjny, połączony z celownikiem teleskopowym, w maszynach produkowanych potem był on umieszczony współosiowo z armatą.

W 3-osobowej wieży mieścili się dowódca, ładowniczy i celowniczy. Dowódca siedział z tyłu wieży i dysponował wieżyczką obserwacyjną z zamontowanym w niej kar. masz. kal. 7,62 mm. Ładowniczy siedział z prawej strony armaty kal. 37 mm, a celowniczy z lewej strony i korzystał z celownika teleskopowego.

Przejdźmy teraz do wersji rozwojowych czołgu…

 

M3 Lee – wersje i modyfikacje

M3A1 LEE

ta wersja miała kadłub odlewany. Zrezygnowano z włazów bocznych. W 28 egzemplarzach zmieniono silnik na

M3A3 Lee

Podwozie składało się z 12 podwójnych kół jezdnych ze stali, pary kół napędowych z przodu i pary kół napinających z tyłu. Koła jezdne zawieszono parami na trzech wózkach jezdnych, które połączone były z wahaczami amortyzowanymi pionowo sprężynami spiralno-śrubowymi

wysokoprężny Guiberson T-1400-2, który jednak zawiódł pokładane w nim nadzieję – często się psuł. Produkcję tej wersji rozpoczęto w lutym 1942 roku i zakończono w sierpniu tego samego roku i wyniosła ona tylko 272 egzemplarzy.

 

M3A2 LEE

ta wersja miała kadłub spawany. Wyprodukowano zaledwie 12 egzemplarzy w okresie od stycznia do marca 1942 roku.

 

M3A3 LEE

miała silnik wysokoprężny GM 6046 o mocy 375 KM, który był znacznie większy niż ten z podstawowej wersji. Konieczne było więc przebudowanie części silnikowej pojazdu. Dzięki nowemu silnikowi do 46 km/h zwiększyła się prędkość maksymalna, a na dodatek zużywał on dużo mniej paliwa i zasięg operacyjny maszyny zwiększył się do 256 km (nawet przy zmniejszeniu pojemności zbiorników paliwa do 652 dm³). Masa bojowa czołgu wzrosła do 28,6 tony. W ciągu 1942 roku wyprodukowano 322 egzemplarze tej wersji.

 

M3A4 LEE
Zmieniono w nim silnik na Chrysler A57 (powstał z połączenia 5 silników samochodowych). Miał on większe wymiary,

M3A4 Lee

Wieża mieściła 3 osoby i znajdowała się po lewej stronie kadłuba, w jego środkowej części. Obracał ją silnik elektryczny

więc trzeba było powiększyć tył wozu o 28 cm i zmienić jego budowę. Kadłub znowu był nitowany. Masa czołgu wzrosła do 29,1 tony. Wyprodukowano 109 egzemplarzy tej wersji.

 

M4A5 LEE

ta wersja też miała kadłub nitowany, ale powrócono w niej do silnika GM 6046 z wersji M3A3. Wyprodukowano 591 egzemplarzy.
M3 GRANT – brytyjska modyfikacja
Brytyjczycy zamówili własną wersję czołgu M3, ze znacznie powiększoną wieżą. Dodali własną radiostację No.19, a zamiast kopułki obserwacyjnej zainstalowali dwuczęściowy właz z peryskopem obserwacyjnym i wyrzutnią granatów dymnych kal. 50,8 mm lub generator dymu. Wyprodukowano 2887 egzemplarzy tej wersji w latach 1941-42.

 

M3 Lee – inne pojazdy

Na bazie podwozia  czołgu M3 Lee Amerykanie skonstruowali wiele innych pojazdów, takich jak np.

M3 Grant

Brytyjczycy zamówili własną wersję czołgu M3 Grant, ze znacznie powiększoną wieżą. Dodali własną radiostację No.19, a zamiast kopułki obserwacyjnej zainstalowali dwuczęściowy właz. Wyprodukowano 2887 egzemplarzy

  • M7 Priest – działo samobieżne z haubicą kal. 105 mm – 4267 egzemplarzy
  • M3 CDL I MC Grant CDL – czołg z reflektorami świetlnymi -ok. 2350 egzemplarzy
  • M31 – pancerny ciągnik ewakuacyjny
  • M33 i M34 – ciągniki artyleryjskie
  • Grant Comando – czołg dowodzenia
  • Grant Scorpion – czołg z trałem przeciwminowym

 

 

 

M3 Lee – dane techiczno-taktyczne

  • produkcja     kwiecień 1941 roku – grudzień 1942 roku
  • ilość               6258 egzemplarzy
  • załoga           6-7 osób
  • masa             27,92 tony
  • napęd            9-cylindrowy silnik Continental R975 EC2 o mocy 340 KM
  • osiągi            prędkość max. 40 km/h; zasięg 230 km
  • uzbrojenie    armata M2 lub M3 kal. 75 mm + armata M5 lub M6 kal. 37 mm + 3 km M1919 kal. 7,62 mm
  • pancerz        od12,7 mm do 50,8 mm

 

To wszystko na temat konstrukcji amerykańskiego czołgu średniego M3 Lee. W następnym artykule opiszę jego walki na froncie. A ty co myślisz o tym czołgu? Był dobrą konstrukcją czy jednak kiepską?

Pozdrawiam Serdecznie

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



Komentarze

Więcej w 2 wojna swiatowa, USA
Panzer IV C
Panzer IV – dlaczego miał być najcięższym?

W niemieckiej doktrynie użycia czołgów założono, że w dywizji pancernej miały być 2 różne czołgi: Panzer III miał być podstawowym...

Zamknij