Sherman czołg na europejskim polu bitwy - lata 1944-45 - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Lut 26, 2016 in USA |

Sherman czołg na europejskim polu bitwy – lata 1944-45

Sherman czołg na europejskim polu bitwy – lata 1944-45

Witaj w moim kolejnym artykule o słynnym amerykańskim czołgu M4 Sherman – najpopularniejszym czołgu Aliantów Zachodnich. Poprzednim razem opisałem jego zmagania Sherman Czołg

sherman czolg francja 1944

Wartość bojowa M4 Sherman mocno zmalała do roku 1944, z powodu pojawienia się Panter, i to w dużej ilości (około 500 egzemplarzy spośród 1600 zgromadzonych w Normandii). Tylko Sherman „Firefly” Mógł z nimi nawiązać równorzędną walkę. Zdj. albumwar2.com

w Afryce i we Włoszech w latach 1942-43. . Dziś nadszedł moment, abyś poznał, jak radził sobie ów czołg w latach 1944-45 na froncie zachodnim. A więc do dzieła 🙂

 

Sherman czołg we Włoszech – 1944 rok

Gdy amerykańską 1 Dywizję Pancerną uzbrojono w czołgi M4 i M4A1, przydzielono ją do lądowania na przyczółku w Anzio. Miała ona olbrzymi udział w przełamaniu niemieckiej obrony i zajęciu Rzymu, który opanowała 4 czerwca 1944 roku. Po przezbrojeniu jej w wersje M4A3, pozostała jako jedyna amerykańska dywizja pancerna w tym regionie działań wojennych.

Brytyjczycy z kolei do Anzio wysłali swoją 23 Brygadę Pancerną, którą wkrótce zastąpiła 7 Brygada Pancerna. Natomiast słynna 7 Dywizja Pancerna „Szczury Pustyni” i 4 Brygada Pancerna zostały przetransportowane do Wielkiej Brytanii, w celu ich udziału w lądowaniu w Normandii. Zastąpiono je 6 Dywizją Pancerną i dodatkowo jeszcze 9 Brygadą Pancerną, Południowoafrykańską Dywizją Pancerną oraz 21 i 25 Brygadami Czołgów.

Gdy w maju 1944 roku udało się wreszcie przełamać niemiecką obronę na Linii Gustawa, brytyjska 25 Brygada Czołgów,

Sherman czołg - Włochy 1944 rok

Amerykańska 1 Dywizja Pancerną uzbrojona w czołgi M4, lądowała na przyczółku w Anzio. Miała olbrzymi udział w zajęciu Rzymu. Pozostała jako jedyna amerykańska dywizja pancerna na Półwyspie Apenińskim zdj. www.albumwar2.com.

uzbrojona w Shermany i Churchille, wraz z kanadyjską piechotą w wyniku ciężkich walk sforsowała także położoną nieco na północ Linię Hitlera. 6 Dywizja Pancerna i 9 Brygada Pancerna walczyły w tym czasie po lewej stronie brytyjskiej 8 Armii, natomiast 7 Brygada Pancerna, po prawej. W wyniku zajadłej obrony Niemców, ofensywa Aliantów była bardzo powolna i zatrzymała się na Linii Gotów w Apeninach, która była ostatnią zaporą przed równinami północnych Włoch.

W owym czasie do brytyjskich jednostek pancernych zaczęły napływać pierwsze dostawy czołgów M4 Sherman z działami kal. 76,2 mm i brytyjskie Shermany „Firefly” ze znakomitymi 17-funtowymi armatami przeciwpancernymi. Pozwalało to Brytyjczykom nawiązać w miarę wyrównane pojedynki ogniowe z czołgami niemieckimi.

Gdy we wrześniu 1944 roku Aliantom, przy wsparciu brytyjskiej 6 Dywizji Pancernej, udało się przełamać niemiecką obronę Linii Gotów, do walki wkroczyła brytyjska 1 Dywizja Pancerna, wykorzystując wyłom. Potem nastąpił okres deszczowy, który mocno utrudnił wykorzystanie jednostek pancernych na tym teatrze wojny.

 

Sherman czołg w Normandii – czerwiec-sierpień 1944 rok

Krwawe walki na Półwyspie Apenińskim były zaledwie wstępem do najważniejszego starcia, jakim miała być inwazja we Francji. Aż 15 z 16 dywizji pancernych i 37 z 65 samodzielnych batalionów pancernych walczyło na tym teatrze wojny. A podstawowym wozem bojowym tych jednostek były właśnie czołgi Sherman w różnych wersjach.

W lądowaniu na plażach Normandii, 6 czerwca 1944 (D-Day) uczestniczyły czołgi M4 Sherman DD (z śrubami

sherman czolg d-day

Krwawe walki we Włoszech były zaledwie wstępem do najważniejszego starcia, jakim miała być inwazja we Francji. Aż 15 z 16 dywizji pancernych i 37 z 65 samodzielnych batalionów pancernych walczyło na tym teatrze wojny. kadr z filmu „Szeregowiec Ryan”

napędowymi) i czołgi brodzące po dnie. O ile oddziały atakujące plażę w sektorze „Utah” gładko poradzili sobie z tym zadaniem, o tyle ci z plaży „Omaha” mieli dużo większe straty, spowodowane przez silną obronę niemiecką i złe warunki pogodowe. Z kolei Brytyjczycy wystawili do lądowania dwie swoje brygady pancerne – 8 Brygada Pancerna atakowała plażę „Gold”, zaś 27 Brygada Pancerna „Sword”. Kolejne jednostki pancerne British Army rozpoczęły kampanię zachodnią w następnych tygodniach walk.

Jeżeli chodzi o Brytyjczyków, to czołgi M4 Sherman były podstawowymi, ale nie jedynymi wozami bojowymi jednostek pancernych. Trzy brygady pancerne używały ciężkich czołgów Churchill, które doskonale nadawały się do wspierania piechoty, a pułki rozpoznawcze w dywizjach pancernych korzystały z bardzo szybkich Cromwelli. Tylko 25% Shermanów w brytyjskiej armii była w wersji „Firefly”, pozostałe miały armaty kal. 75 mm.

Tereny późniejszych walk były wyjątkowo niekorzystne w rozwinięciu oddziałów pancernych. Cała Normandia dosłownie usłana była małymi polami uprawnymi, które otaczały gęste i wysokie żywopłoty (bocage), które znacząco zmniejszały możliwości manewrowe, same zaś bardzo dobrze nadawały się do urządzania zasadzek.

Dopiero przełamanie frontu pod Saint-Lo 25 lipca (operacja „Cobra”) pozwoliło Amerykanom na rozwinięcie swoich jednostek pancernych na znacznie lepszych terenach dla czołgów. Od tego momentu cztwery amerykańskie dywizje pancerne walczyły na froncie: 2. i 3. Dywizja Pancerna atakowały w kierunku na wschód, 4 Dywizja Pancerna na południe w kierunku Avranches, natomiast 6 Dywizja Pancerna na zachód opanowując Bretanię.

 

Sherman czołg – taktyka walki alianckich wojsk pancernych

Ze względu na pełne panowanie Aliantów w przestrzeni powietrznej, przewagę w ilości czołgów oraz lepsze jakościowo czołgi niemieckie, Amerykanie musieli zmienić swoją taktykę walk. Od tej pory lotnictwo służyło do niszczenia niemieckiego transportu na zapleczu frontu, tak aby Niemcom brakowało zaopatrzenia. Na czele jednostek pancernych poruszali się łącznicy z lotnictwem, którzy wzywali myśliwce bombardujące P-47 „Thunderbolt” do niszczenia wykrytych oddziałów przeciwnika.

Pozwalało to Aliantom unikać bezpośrednich starć z lepszymi czołgami niemieckimi, oskrzydlenie ich i atakowanie z wrażliwych na ostrzał miejsc. Dzięki temu, że przewaga ilościowa była zdecydowanie po stronie Sprzymierzonych, mogli oni sobie na takie akcje pozwolić, nawet przy dużych stratach w sprzęcie. Także to, że Amerykanie byli całkiem dobrze wyszkoleni, dawało im przewagę nad Niemcami.

 

Sherman czołg – dalsze walki na Zachodzie -1944 rok

Po zamknięciu w okrążeniu niemieckich jednostek w okolicach Falaise, 33 Brygada Pancerna, w ramach 1 Armii

sherman czolg normandia

Podczas walk o Lotaryngię we wrześniu 1944 roku 4 Dywizja Pancerna zniszczyła aż 140 czołgów i dział szturmowych przeciwnika przy stratach własnych zaledwie 30-40 maszyn. zdj. ww2db.com

Kanadyjskiej, zaatakowała wzdłuż atlantyckiego wybrzeża w kierunku Le Havre. Z kolei 7 Dywizja Pancerna wraz z 4 Brygadą Pancerną atakowały, w ramach brytyjskiej 2 Armii, Belgię, Holandię i Luksemburg. 11 Dywizja Pancerna opanowała Antwerpię, a Dywizja Pancerna Gwardii i 8 Brygada Pancerna zajęła Brukselę. Wszystkie 3 strategiczne miasta Brytyjczycy zdołali opanować do pierwszej połowy września.

Podczas walk o Lotaryngię we wrześniu 1944 roku 4 Dywizja Pancerna musiała odeprzeć desperackie kontrataki niemieckiej 5 Armii Pancernej, która rzuciła do walki aż 300 swoich czołgów (z czego większość to były doskonałe Pzkpfw V Panther). W wyniku dobrej obrony Amerykanów, słabej widoczności, utrudniającej widoczność atakującym i wsparciu z powietrza, żołnierze 4 Dywizji Pancernej zdołali powstrzymać ataki Niemców.

Zniszczono przy tym aż 140 czołgów i dział szturmowych przeciwnika przy stratach własnych zaledwie 30-40 maszyn. Oczywiście duża zasługa w tym samolotów myśliwsko-bombowych P-47 „Thunderbolt”, jednak doświadczone amerykańskie załogi czołgów M4 Sherman dowiodły, że też potrafia wygrywać bitwy pancerne.

17 września rozpoczęła się operacja powietrzna-desantowa „Market-Garden”, której celem było opanowanie strategicznych mostów w Belgii i Holandii. Podczas tej operacji brytyjski XXX Korpus, na czele którego posuwała się Dywizja Pancerna Gwardii, miał dotrzeć do lądujących spadochroniarzy i zapewnić im wsparcie ogniowe. Atak zakończył się porażką, Brytyjczycy dotarli jedynie do rejonu między Arnhem i Nijmegen, gdzie zatrzymali się 21 września.

 

Sherman czołg – Bitwa o Ardeny i koniec wojny – od grudnia 1944 do kwietnia 1945

W raz z postępami Amerykanów i Brytyjczyków, ich szlaki komunikacyjne ulegały wydłużeniu, co utrudniało transport

Sherman czołg z workami z piaskiem

Jako dodatkowe opancerzenie Alianci stosowali doczepiane do pancerza worki z piaskiem, które miały chronić załogi przed ostrzałem z Panzerfaustów. zdj. flickr.com

zaopatrzenia i zatrzymywało alianckie jednostki. Pozwalało to Niemcom na ustabilizowanie frontu i wzmocnienie obrony.  Gdy przyszły mrozy i lotnictwo nie mogło już wspierać oddziałów lądowych, Niemcy mogli rozpocząć ostatnią wielką ofensywę na Zachodzie – Bitwę o Ardeny.

Wygraną Amerykanie zawdzięczają przede wszystkim lepszemu wyszkoleniu swoich załóg czołgów, jak niedostatek rezerw w niemieckim wojsku. Dodatkowo zaczęto już w znacznym stopniu dostarczać do jednostek czołgi M4 Sherman z lepszą armatą kal. 76,2 mm, która już pozwalała nawiązać walkę z niemieckimi czołgami. Do końca wojny udało się Amerykanom przezbroić w takie czołgi ponad 50% wszystkich oddziałów.

Po wygranej Aliantów w Bitwie o Ardeny, Niemcy większość swojego sprzętu pancernego wysłali na wschód, przeciwko Rosjanom. Walki w Europie Zachodniej przyjęły postać mozolnych walk ulicznych w niemieckich miastach.

 

Sherman czołg przeciwko niemieckim wozom – porównanie

Wartość bojowa M4 Sherman czołg mocno zmalała do roku 1944, z powodu pojawienia się na zachodnim polu walki nowego niemieckiego czołgu Pzkpfw V Panther, i to w dużej ilości (około 500 egzemplarzy spośród 1600 zgromadzonych w Normandii). Jej doskonale wyprofilowany pancerz przedni był odporny na pociski wystrzeliwane z działa kal. 75 mm, w które były uzbrojone amerykańskie czołgi, natomiast Niemcy mogli zniszczyć Shermana z odległości nawet 3 kilometrów.

Z kolei  Pzkpfw IV miały podobne możliwości bojowe, w walce 1 na 1 Amerykanie mogli zwyciężyć. Ale już walka z słynnym Tygrysem była bardzo jednostronna. Czołgi Sherman z działem kal. 75 mm nie miały możliwości przebicia przedniego pancerza z żadnej odległości, a pancerz boczny tylko ze 100 m. Natomiast załoga Tygrysa mogła zniszczyć Shermana z odległości nawet 3 km. Czołg Tygrys siał taki postrach w szeregach amerykańskich, że Ci bali się z nim walczyć, jeżeli przewaga czołgów była mniejsza niż 5 do 1 na korzyść Amerykanów.

Ogólnie rzecz biorąc, Alianci wygrali wojnę tylko dzięki swojej przewadze ilościowej w uzbrojeniu oraz panowaniu w powietrzu. To właśnie te czynniki zdecydowały o ich zwycięstwie. Czołgi M4 Sherman były słabe, ale było ich dużo.

 

To wszystko na dzisiaj, co miałem Ci do przekazania na temat amerykańskiego czołgu M4 Sherman. A ty co myślisz o tym czołgu? Czy spełnił swoje zadanie na europejskim polu bitwy? Czy jednak był całkowitą porażką? Zostaw komentarz pod artykułem

Do zobaczenia następnym razem

 

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga

 


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



 

Komentarze

Więcej w USA
M26 Pershing
M26 Pershing – najlepszy czołg USA z II wojny światowej

Witaj w nowym artykule o amerykańskim czołgu ciężkim M26 Pershing - najlepszym czołgu USA z okresu II wojny światowej. Łączył w...

Zamknij