Czołg T-34 - legenda a realia - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Maj 1, 2017 in ZSRR |

Czołg T-34 – legenda a realia

Czołg T-34 – legenda a realia

Witaj ponownie na moim blogu. Poprzednim razem pisałem o historii powstania i konstrukcji słynnego radzieckiego czołg T-34, a także o jego działaniach bojowych w czasie II wojny światowej. Dziś chciałbym zająć się mitami na temat tej maszyny, a jest ich wiele. Przybliżę wiec pokrótce największe zalety i wady czołgu. Zapraszam do lektury…

Czołgi T-34 w Berlinie - kwiecień 1945

Największą zaletą czołgu T-34 była przede wszystkim sama ilość wyprodukowanych maszyn. Ponad 35 000 egzemplarzy przechyliło szalę zwycięstwa na radziecką stronę. zdj. panzer.wikidot.com

 

Czołg T-34 – największe zalety

Niewątpliwie czołg ten miał kilka dużych zalet. Największą była przede wszystkim sama ilość wyprodukowanych maszyn. Ponad 35 000 maszyn, które wyjechało z radzieckich fabryk przechyliło szalę zwycięstwa na stronę Armii Czerwonej. Rosjanie wyszli z prostego założenia – ilość przed jakością.

Drugą zaletą radzieckiego czołgu był dobrze skątowany przedni pancerz kadłuba, który w początkowym okresie walk między Związkiem Radzieckim a III Rzeszą, dobrze radził sobie z odbijaniem pocisków wszystkich niemieckich czołgów do pojawienia się długolufowych dział kal. 75 mm (od Pzkpfw IV F2) i 88 mm (Pzkpfw VI Tiger).

Trzecią zaletą była całkiem dobra (przynajmniej teoretycznie) armata F-34 kal. 76,2 mm, do pojawienia się lepiej opancerzonych Pz IV H i Pz V Panther i Pz VI Tiger, która skutecznie eliminowała niemieckie czołgi z odległości nawet 1 500 metrów.

Czwartą zaletą były szerokie gąsienice, które zmniejszały nacisk jednostkowy na grunt, co polepszało właściwości jezdne w trudnym terenie walk, jakie panowały w Związku Radzieckim.

Teraz przejdźmy do wad czołgu T-34, a było ich wiele…

 

Czołg T-34 – największe wady

  • Brak radiostacji

W początkowej fazie wojny między III Rzeszą a Związkiem Radzieckim w radiostację wyposażone były tylko czołgi T-34 dowódców kompanii. Reszta czołgistów musiała się porozumiewać przy pomocy chorągiewek. Znacznie utrudniało to koordynację działań.

 

  • Słaba widoczność z wnętrza

Radzieckie przyrządy optyczne, zastosowane w czołgu T-34, były dużo gorszej jakości od niemieckich. Możliwość wykrycia wrogiego wystrzału była mocno ograniczona. Według niemieckich żołnierzy, walczących na zdobycznych czołgach T-34, trudno było jednocześnie dowodzić czołgiem i drużyną, jednocześnie pełniąc rolę celowniczego.

 

  • Ciasnota we wnętrzu czołgu

W związku z zastosowaniem pochyłego pancerza, zmniejszyła się powierzchnia wewnątrz czołgu, Podczas testów Amerykanie dziwili się, jak udawało się radzieckim żołnierzom wejść w zimie do czołgu, gdy byli grubo ubrani.

 

  • Odpryski pancerza

W związku z wysoką twardością pancerza czołgu T-34 był on bardzo odporny na ostrzał pociskami przeciwpancernymi o równym lub mniejszym kalibrze od pancerza. Jednak łatwo mogło to spowodować odpryski raniące załogę.

Palący się radziecki czołg T-34

W związku z umieszczeniem zbiorników paliwa wewnątrz czołgu T-34, po jego bokach, w przypadku przebicia pancerza łatwo dochodziło do spalenia czołgu. zdj. okruchyhistorii.blogspot.com

 

  • Zawieszenie

O ile zapewniało osiąganie dużych prędkości na drodze, jednak miało słabą stabilność przy jeździe w terenie. Głównym problemem był brak amortyzatorów. Podczas testów porównawczych Panzer III i T-34, niemiecka maszyna zdeklasowała swojego konkurenta.

 

  • Dwuosobowa wieża

Była mała i ciasna, nie posiadała też obracającej się wraz z wieżą podłogi. Dowódca musiał pełnić rolę celowniczego, co znacznie pogarszało jego możliwości przeglądu pola walki i dowodzenia maszyną. Ładowniczy musiał się przemieszczać za działem, uważając przy tym na walające się łuski.

 

  • Skrzynia biegów

Wymagała znaczącej siły fizycznej przy zmianie biegów. Pomimo, że teoretycznie prędkość w terenie miała dochodzić do 25 km/h, praktycznie jeżdżono zaledwie 15 km/h. Potem Rosjanie wprowadzili 5-biegową skrzynię biegów, która pozwalała już w miarę swobodnie na jazdę w terenie z prędkością 30 km/h.

 

  • Łatwopalność czołgu T-34

W związku z umieszczeniem zbiorników paliwa wewnątrz czołgu, po jego bokach, w przypadku przebicia pancerza łatwo dochodziło do spalenia czołgu. A jeżeli dodać wszędzie „walające się” pociski…

 

  • Niska prędkość wylotowa pocisku

Pomimo swojego kalibru i długości lufy, radzieckie armaty czołgowe niedomagały z prędkością początkową pocisku. Powodowało to słabą przebijalność pancerza i niską celność na większych dystansach. Pocisk wystrzelony z czołgu T-34 miał prędkość początkową: L-11 – 612 m/s, F-34 – 655 m/s, ZiS S-53 – 792 m/s. Dla porównania niemieckie pociski miały KwK 38 L/42 – 685 m/s (Pz III E-J) KwK 39 L/60 – 835 m/s (Pz III J-M), KwK 40 L/43 – 740 m/s i KwK 40 L/48 – 790 m/s (Pz IV od wersji F2), KwK 42 – 925 m/s (Pzkpfw V Panther). Jak widać niemieckie czołgi miały dużą przewagę w tym aspekcie.

 

  • Duża awaryjność

Radzieckie czołgi w czasie II wojny światowej cechowała duża podatność na usterki techniczne. Nie ominęły one także czołgu T-34. W 1941 roku więcej strat na froncie wynikła z awarii niż z samej walki. Z powodu przeniesienia produkcji za Ural i brak wyszkolonych pracowników fabryk zbrojeniowych spowodował duży spadek jakości w radzieckim sprzęcie pancernym. I tak na przykład w lecie 1942 roku na Froncie Stalingradzkim w ciągu sześciu dni radzieckie brygady pancerne straciły około 330 z 400 posiadanych wówczas maszyn, większość właśnie z powodu usterek.

Czołg T-34 zniszczony na froncie

Pomimo kilku niewątpliwych zalet, czołg T-34 miał ogromną ilość wad, które bardzo ciążyły na jego dobrym wykorzystaniu. W pojedynku 1 na 1 radziecka maszyna przegrywała od 1942 roku praktycznie z każdym czołgiem średnim II wojny światowej. zdj. pinterest.com

 

  • Zawodny silnik

Silnik czołgu T-34 miał duże problemy z utrzymaniem swojej sprawności. W 1941 roku wytrzymywał średnio jedynie 100 godzin pracy, a w roku następnym było to dużo mniej. Podczas testów w Aberdeen amerykańscy wojskowi stwierdzili, że tylko sabotażysta mógł skonstruować tak kiepskie urządzenia do czyszczenia powietrza.

Nie dziwi więc fakt, że średni przebieg wynosił około 200 kilometrów. To jednak i tak zadowalało rosyjskich wojskowych, gdyż według ich obliczeń, średni żywot czołgu T-34 na froncie wynosił 66 kilometrów.

 

  • Słabe wyszkolenie załóg

W 1941 roku czołgiści walczący na T-34 mieli za sobą zaledwie podstawowe 72 godzinne szkolenie, które w ogóle nie wystarczało do dobrej walki pancernej. Także radziecka taktyka walk pancernych była kiepska i polegała na ciągłym atakowaniu falami niemieckich pozycji. Skutkowało to dużymi stratami w sprzęcie.

 

Czołg T-34 – podsumowanie

Jak widać, pomimo kilku niewątpliwych zalet, czołg T-34 miał ogromną ilość wad, które bardzo ciążyły na jego dobrym wykorzystaniu. W pojedynku 1 na 1 radziecka maszyna przegrywała od 1942 roku praktycznie z każdym czołgiem średnim II wojny światowej. Zarówno z niemieckimi Panzer III i Panzer IV, jak i z amerykańskim M4 Sherman, o słynnej Panterze nie wspominając.

Jednak na szczęście dla Rosjan, II wojnę światową wygrała nie jakość a ilość dostępnego sprzętu pancernego. Radziecki przemysł zbrojeniowy mógł wyprodukować ogromne masy czołgów T-34, które zalewały fala po fali niemieckie pozycje i ci drudzy nie nadążali z niszczeniem nieprzyjaciela.

Wyprodukował w sumie ponad 35 000 czołgów T-34 (z działem kal. 76,2 mm), nie licząc innych – cięższych czołgów. Niemcy mogli przeciwstawić 11 000 Pz.Kpfw. IV, ok. 6 000 Panter, ok. 1 400 Tygrysów i niecałe 500 Tygrysów Królewskich.

 

Źródła wiedzy:

  1. II Wojna światowa – Encyklopedia Uzbrojenia” oprac. red. Zasieczny Andrzej Muza S.A. 2000 Wydanie I
  2. „Encyklopedia II wojny światowej” Wołoszański Bogusław, Wydawnictwo Amber
  3. „T-34/76″ Janusz Ledwoch, Wydawnictwo Militaria nr 259, Warszawa 1997
  4. tanks-encyklopedia.com
  5. ciekawostkihistoryczne.pl
  6. okruchyhistorii.blogspot.com
  7. konflikty.pl
  8. armchairgeneral.com

 

Do zobaczenia w następnym artykule

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga

 


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę

  1. kliknij w przycisk „Lubię to” i
  2. udostępnij go znajomym na Facebooku lub
  3. udostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. http://forum.militarium.net, http://www.serwis-militarny.net/forum, http://www.forum.militarni.pl, http://www.historycy.org
  4. skomentuj go poniżej

Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.

Komentarze

Więcej w ZSRR
Czołgi T-34/76 Bitwa na Łuku Kurskim - lipiec-sierpień 1943
Czołgi T-34/76 na polu walki

Czołgi T-34/76 były główną radziecką bronią pancerną w czasie II wojny światowej. Wyprodukowano ich ponad 35 000 egzemplarzy, więcej niż wszystkich...

Zamknij