Lekkie samobieżne działa SU-76 na polu walki - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Lip 15, 2017 in ZSRR |

Lekkie samobieżne działa SU-76 na polu walki

Lekkie samobieżne działa SU-76 na polu walki

Lekkie samobieżne działa SU-76 były drugim najpopularniejszym, obok słynnych czołgów T-34, wozem bojowym Armii Czerwonej w czasie II wojny światowej. Wyprodukowane w ilości ponad 17 000 egzemplarzy były bardzo popularne i lubiane przez radzieckich żołnierzy, którzy nadali im nazwę „suczka”. Stanowiły wyposażenie radzieckich oddziałów artylerii samobieżnej, wspierając piechotę w walkach. Zapraszam Cię teraz do zapoznania się z walkami, jakie toczyły te maszyny…

Działa SU-76 w ataku

Lekkie działa samobieżne SU-76 były drugim najpopularniejszym wozem bojowym Armii Czerwonej w czasie II wojny światowej. Wyprodukowano ponad 17 000 egzemplarzy tej maszyny. zdj. survincity.com

Działa SU-76 – organizacja jednostek w 1943 roku

Jesienią 1942 roku w Związku Radzieckim przystąpiono do formowania samodzielnych jednostek artylerii samobieżnej. Do kwietnia 1943 roku wszystkimi procesami formowania, uzbrojenia, przygotowania bojowego i operacyjno-taktycznego zajmował się dowódca artylerii Armii Czerwonej. Potem obowiązki te przeszły na dowódcę wojsk pancernych i zmechanizowanych.

Jako podstawową jednostkę przyjęto samodzielny pułk artylerii samobieżnej odwodu Naczelnego Dowództwa. Według etatu nr 08/158 w takim oddziale miało być 307 żołnierzy, 17 dział SU-76 oraz 8 dział SU-122:

  • dowództwo i sztab pułku – 1x SU-76
  • I bateria dział samobieżnych – 4x SU-76
  • II bateria dział samobieżnych – 4x SU-76
  • III bateria dział samobieżnych – 4x SU-76
  • IV bateria dział samobieżnych – 4x SU-76
  • V bateria dział samobieżnych – 4x SU-122
  • VI bateria dział samobieżnych – 4x SU-122
  • pluton medyczny
  • pluton zaopatrzenia bojowego
  • pluton zaopatrzenia
  • pluton techniczny
  • warsztat uzbrojenia artyleryjskiego

Dyrektywą Ludowego Komisariatu Obrony ZSRR z 10 stycznia 1943 roku, pułki artylerii samobieżnej sformowane według etatu 08/158 miały wejść w skład korpusów pancernych i zmechanizowanych. Początkowe założenia mówiły o 30 takich pułkach, jednak z powodu braków kadrowych i sprzętowych zmieniono etat na uproszczony. Od teraz w pułku dział samobieżnych miało być pięć baterii – dwie z działami SU-76 i trzy z działami SU-122. Liczył on 289 żołnierzy, 8 dział SU-76 i 12 dział SU-122.

Pułki artylerii samobieżnej miały wspierać jednostki pancerne i zmechanizowane, jako ruchoma artyleria. Z kolei jednostki piechoty i czołgi wojsk ogólnowojskowych miały być wspierane bezpośrednio, z ukrytych pozycji.

Jednak już pierwsze walki pułków artylerii samobieżnej o mieszanym składzie wykazały dużo nieprawidłowości. Mieszany skład jednostek powodował duże problemy z przeprowadzaniem napraw, problemy logistyczne itp. Aby usunąć te nieprawidłowości, należało wyposażyć pułki artylerii samobieżnej w jednolity sprzęt.

Pułki artylerii samobieżnej uzbrojone w działa SU-76 składały się według etatu 010/ z pięciu baterii po cztery maszyny, jednostek wsparcia. Razem było to więc 21 dział samobieżnych i 253 żołnierzy. W miarę jak rosła produkcja dział samobieżnych, zwiększyła się ich ilość w baterii z 4 do 5 maszyn.

Od połowy 1943 roku do każdego korpusu kawalerii włączano jeden pułk artylerii samobieżnej, uzbrojony w działa SU-76M. Także do radzieckich armii pancernych zaczęto je włączać.

 

Działa SU-76 – organizacja jednostek w latach 1944-45

Na początku 1944 roku zatwierdzono formowanie samodzielnych dywizjonów artylerii samobieżnej dywizji strzeleckiej według etatu Nr 04/434. Taki dywizjon składał się z trzech baterii – 184 żołnierzy i 13 dział SU-76M. Nieco później zwiększono liczbę baterii do pięciu, co zwiększyło do 16 ilość dział.

Dywizjony dział samobieżnych weszły w skład kilkudziesięciu dywizji strzeleckich i powietrznodesantowych, zastępując w nich holowane działa polowe. Nosiły numery dywizjonów niszczycieli czołgów.

Gdy w Armii Czerwonej była już duża ilość pułków artylerii samobieżnej (ponad 200 jednostek w połowie 1944 roku), pojawiły się problemy z koncentracją i logistyką w najważniejszych miejscach walk. Dlatego radzieckie Naczelne Dowództwo podjęło decyzję o rozpoczęciu formowania brygad dział samobieżnych, składających się z trzech pułków. Według etatu nr 010/508 w takiej lekkiej brygadzie miało być 60 dział SU-76M, 5 czołgów T-70 oraz 3 transportery opancerzone M3A1 Scout Car wraz z 1122 żołnierzami.

Od początku 1944 roku w skład każdej armii pancernej w Armii Czerwonej zaczęły wchodzić brygady lekkich dział samobieżnych, uzbrojone w SU-76M lub SU-57, oraz brygady ciężkich dział samobieżnych, w której znajdowała się jedna kompania rozpoznawcza z 3 działami SU-76M. Gdy pod koniec 1944 roku Rosjanie rozpoczęli formowanie brygad średnich dział samobieżnych SU-100, w ich skład także wchodziła kompania rozpoznawcza z 3 działami SU-76M.

 

Działa SU-76 na polu walki w 1943 roku

Działa SU-76M w akcji

Działa SU-76M stanowiły wyposażenie samodzielnych pułków artylerii samobieżnej. Było ich po 21 w każdej takiej live.warthunder.com

Pierwsze samodzielne pułki artylerii samobieżnej powstały w styczniu 1943 roku i zostały skierowane do korpusów pancernych i zmechanizowanych. Pierwsze dwa pułki (1433. oraz 1434.) wysłano pod koniec stycznia do Frontu Wołchowskiego, który miał wziąć udział w odblokowaniu Leningradu. Miały tam pełnić rolę wsparcia dla piechoty i czołgów. W marcu 1943 roku sformowano jeszcze kilka nowych pułków artylerii samobieżnej. 1485. i 1487. Pułk walczyły w ramach Frontu Zachodniego a 1448. Pułk w składzie Frontu Północnokaukskiego.

Już pierwsze walki z udziałem artylerii samobieżnej wykazały, że potrafi ona więcej zdziałać od innych rodzajów wojsk w czasie natarcia, bezpośrednio wspierając własną piechotę i czołgi. Aby jeszcze lepiej zorganizować wspólną walkę czołgów i dział samobieżnych oraz zapewnić jednolite zaopatrzenie, w kwietniu 1943 roku artyleria samobieżna przeszła pod dowództwo Szefostwa Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych ZSRR.

W czasie Bitwy na Łuku Kurskim działa samobieżne SU-76 nie odegrały jakiejś większej roli. Jedynie po kilkanaście maszyn walczyło w składach Frontu Centralnego i Woroneskiego. Podczas walk o Wierchopienie w dniach 5-7 lipca, jedna bateria SU-76 zniszczyła z zasadzki 7 czołgów, powstrzymując atak niemiecki, który wcześniej przebił się przez obronę 71. Gwardyjskiej Dywizji Strzeleckiej.

Stopniowo do Armii Czerwonej trafiały kolejne pułki artylerii samobieżnej, uzbrojone w działa SU-76M. Jednak jesienią wciąż było niewiele takich jednostek na froncie. Od końca 1943 roku udział lekkich dział samobieżnych stawał się dużo bardziej widoczny w radzieckich szeregach.

 

Działa SU-76 na polu walki w 1944 roku

Na początku 1944 roku sformowano kilka brygad lekkich dział samobieżnych na bazie kadr pochodzących z brygad pancernych. Były to 6. (dawna 94. BPanc), 8. (dawna 15. BPanc), 12. (dawna 86. BPanc) i 14. (dawna 140. BPanc) Brygady Lekkiej Artylerii Samobieżnej, które zostały włączone do odwodu Naczelnego Dowództwa ZSRR.

  1. Brygada Lekkiej Artylerii Samobieżnej została w lutym włączona w skład 6. Armii 2. Frontu Ukraińskiego, a zakończyła wojnę jako 51. Gwardyjska Brygada Artylerii Samobieżnej 6. Gwardyjskiej Armii Pancernej.
  2. Brygada Lekkiej Artylerii Samobieżnej weszła w styczniu w skład 1. Frontu Białoruskiego a zakończyła wojnę w składzie 52. Armii tego frontu. W ramach nagrody za pomoc w wyzwoleniu Częstochowy w styczniu 1945 roku, nadano jej honorową nazwę „Częstochowska”.

  3. Brygada Lekkiej Artylerii Samobieżnej weszła w skład 69. Armii 1. Frontu Białoruskiego i w jej składzie zakończyła wojenne zmagania. Otrzymała honorową nazwę „Radomska” za walki o wyzwolenie tego miasta w styczniu 1945 roku.

  4. Brygada Lekkiej Artylerii Samobieżnej w marcu 1944 roku wchodziła w skład odwodów Naczelnego Dowództwa. W kwietniu weszła w skład Charkowskiego Okręgu Wojskowego, a od lipca tego samego roku znajdowała się w odwodach Moskiewskiego Okręgu Wojskowego.

 

Działa SU-76 na polu walki w 1945 roku

Na początku 1945 roku w prawie każdej armii ogólnowojskowej było kilka pułków artylerii samobieżnej, z której większość była uzbrojona w działa SU-76M. Zgodnie z etatem dywizji strzeleckiej z 1945 roku, każda taka jednostka miała posiadać po 13 dział SU-76M w składzie dywizjonu artylerii samobieżnej.

Korpus pancerny i zmechanizowany miał w swoim składzie przynajmniej jeden pułk artylerii samobieżnej, a armia pancerna miała ich kilka, nie licząc brygad artylerii samobieżnej. Działa samobieżne brały udział w niemal wszystkich bitwach do końca działań wojennych. Walczyły na Węgrzech, w Norwegii, w Polsce i w czasie walk o Berlin. Także na Dalekim Wschodzie brało udział 952 działa SU-76.

Działa SU-76 zimą

W radzieckich dywizjach piechoty znajdował się dywizjon dział samobieżnych, wyposażony w 13 egzemplarzy SU-76. zdj. valkiria.net

 

Pod koniec II wojny światowej w Armii Czerwonej było łącznie 277 pułków i 70 dywizjonów artylerii samobieżnej. 140 z nich, czyli połowa, była uzbrojona w lekkie działa samobieżne SU-76 lub SU-76M. Tylko 36 pułków znajdowało się w składzie brygad, co stanowiło zaledwie 13%, reszta były to samodzielne pulki.

 

Działa SU-76 na polu walki po II wojnie światowej

Pomimo tego, że działa samobieżne SU-76 zostały skonstruowane w czasie II wojny światowej, także po jej zakończeniu były dobrze oceniane przez wojskowych. Wiele dział zostało zmodernizowanych i ulepszonych po wojnie i pozostawało na uzbrojeniu Armii Czerwonej do lat 60-tych XX wieku. Część maszyn została przekazana do sojuszniczych państw bloku wschodniego i tzw. krajów rozwijających się, gdzie pozostawały w użyciu do końca XX wieku.

W czasie wojny koreańskiej w siłach Północy walczyło 75 dział samobieżnych SU-76M. Stanowiły wyposażenie dywizjonów przeciwpancernych w siedmiu dywizjach piechoty. Większość z nich została zniszczona lub zdobyta przez wojska amerykańskie.

W czasie walk na Węgrzech w październiku 1956 roku, w składzie wojsk Madziarów brały udział ich działa SU-76M. Nie wiadomo nic na temat użycia bojowego tych maszyn po stronie wojsk radzieckich stacjonujących na Węgrzech.

 

Działa SU-76 – zalety i wady

Zalety Mobilność, niska sylwetka, lekki, dobrze wspierał własną piechotę i czołgi
Wady Słaby pancerz, mały kaliber armaty, początkowo słabe wyszkolenie załóg

O działach SU-76 walczących w czasie II wojny światowej w polskim wojsku przeczytasz w następnym artykule.

 

Źródła wiedzy:

  1. Wydawnictwo Militaria nr 260: Janusz Ledwoch „SU-76”
  2. tanks-encyklopedia.com
  3. wiekdwudziesty.pl
  4. Technika Wojskowa Historia nr 2/2015

 

pozdrawiam Serdecznie

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga

 

 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę

  1. kliknij w przycisk „Lubię to” i
  2. udostępnij go znajomym na Facebooku lub
  3. udostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. http://forum.militarium.net, http://www.serwis-militarny.net/forum, http://www.forum.militarni.pl, http://www.historycy.org
  4. skomentuj go poniżej

Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.

Komentarze

Więcej w ZSRR
SU-76M radzieckie - lekkie działo samobieżne
SU-76M – radzieckie lekkie działo samobieżne z IIWŚ

Działo samobieżne SU-76M został skonstruowane i walczyło w czasie II wojny światowej w szeregach Armii Czerwonej. Było produkowane w dużych...

Zamknij