T-26 - najliczniejszy radziecki czołg lekki - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Lut 5, 2017 in ZSRR |

T-26 – najliczniejszy radziecki czołg lekki

T-26 – najliczniejszy radziecki czołg lekki

W tym artykule przeczytasz o sowieckim czołgu lekkim T-26 – był on najliczniej reprezentowanym typem wozu bojowego w całej Armii Czerwonej na początku II wojny światowej. Zapraszam Cię do lektury…

T-26 - radziecki czołg lekki

T-26 był radziecką wersją słynnego brytyjskiego czołgu Vickers Mk E. zdj. pinterest.com

 

Czołg T-26 – radziecka wersja brytyjskiego Vickersa

W latach 30-tych XX wieku Józef Stalin, po trupach milionów obywateli ZSRR, realizował plan modernizacji Armii Czerwonej, która miała zaatakować Europę Zachodnią i na bagnetach rosyjskich żołnierzy zanieść rewolucję, „wyzwalając” ludzi z kapitalizmu.

Radziecki dyktator zdawał sobie sprawę, że do wykonania tego zadania musi mieć m.in. ogromną ilością nowoczesnych czołgów, które są przecież orężem ofensywnym.

Jednak był jeden mały problem – pod koniec lat 20-tych w ZSRR nie było ani prototypów, ani nawet projektów pojazdu, który spełniałby wymagania wojska czy inżynierów. Jedynym wyjściem był zakup takiego wozu od ….imperialistów zachodnich.

Rosjanie zainteresowali się szczególnie prototypami brytyjskiego czołgu Vickers Mk E – w latach 1930-31 zakupili 15 egzemplarzy tych wozów. Na mocy postanowienia Rady Rewolucyjno-Wojskowej z 13 lutego 1931 roku czołg przyjęto jako uzbrojenie Armii Czerwonej – otrzymał oznaczenie T-26.

 

Produkcja seryjna czołgu T-26

Miał być on przeznaczony głównie do wspierania w walce piechoty. Od razu rozpoczęto masową produkcję – w latach 1931-41 z samej Fabryki NR 174 im Klimenta Woroszyłowa w Leningradzie wyjechało aż 11 218 tych czołgów.

W toku produkcji czołg stale modernizowano – pogrubiano pancerz, ulepszano uzbrojenie, dwie wieże z karabinami masz. zastąpiono jedną z działem. Inżynierowie radzieccy zmieniali też wyposażenie i modyfikowali poszczególne podzespoły.

 

T-26 model 1931 – opis konstrukcji

T-26 dwuwieżowy

T-26 model 1931 był produkowany jako wersja dwuwieżowa. Powstało ponad 1600 egzemplarzy. zdj. worldwarphoto.com

 

T-26 – KADŁUB

Kadłub wykonany był w całości z walcowanych płyt pancernych, które ze stalowym szkieletem łączono nitami i śrubami. W seriach późniejszych używano metody mieszanej – nitowania i spawania. Grubość pancerza wynosiła 13-15 mm z przodu, po bokach i z tyłu (tylko z góry i z dołu czołg chronił cieńszy, bo 6 mm pancerz). Czołg T-26 mod. 1931 miał masę bojową 8 ton.

 

T-26 – WIEŻA

Dwie jednoosobowe wieże wytwarzano z walcowanych płyt pancernych, które mogły być nitowane z kadłubem, spawane lub w wersji mieszanej – nitowane i spawane. Grubość pancerza wież też wynosiła 13-15 mm. Obie wieże były obracane ręcznie.

 

T-26 – PODWOZIE

Podwozie składało się z 8 podwójnych stalowych kół jezdnych z gumowymi bandażami + koła napędowego z przodu i koła napinającego z tyłu. Koła jezdne były połączone wahaczami i zawieszone parami na dwóch wózkach jezdnych. Z kolei same wózki były zawieszone na dwóch resorach płaskich.

Górna część gąsienicy była podtrzymywana przez 4 rolki z gumowymi bandażami. Szerokość gąsienic wynosiła 260 mm.

 

T-26 – NAPĘD

Czołgi produkowane w latach 1931-1938 miały napęd: 4-cylindrowy, chłodzony powietrzem silnik gaźnikowym T-26 o mocy 90 KM. Silnik ten był wierną kopią silnika z brytyjskiego czołgu Vickers 6-ton, jednak miał gorsze osiągi. Prędkość maksymalna na drogach wynosiła 56 km/h.

Pojemność zbiornika na paliwo to 182 dm³. Pozwalało to na przejechanie 120 kilometrów po drodze i 70-80 kilometrów w terenie.

 

T-26 – UZBROJENIE

Pierwsze serie produkcyjne były uzbrojone w dwie wieże z pojedynczymi karabinami maszynowymi DT kal. 7,62 mm (zapas amunicji wynosił 6615 pocisków). Od roku 1932 część czołgów uzbrojono w armatę kal. 37 mm (było to zmodyfikowane francuskie działo firmy Hotchkiss z zapasem amunicji 222 naboi) zamiast jednego kar. masz. Czołgów T-26 w wersji z tym działem było około 450 spośród 1627 dwu-wieżowych.

 

T-26 – ZAŁOGA

składała się z 3 osób: kierowcy-mechanika, strzelca oraz dowódcy. W prawej wieży stanowisko miał dowódca, obsługujący także 1 kar. masz.

 

T-26 – wersje rozwojowe

Niestety, ale kolejne wersje czołgu oznaczano tak samo,  więc ciężko się połapać , która wersja jest która.

 

T-26 model 1931

Pierwszy wariant seryjnej produkcji – wyprodukowano 1626 egzemplarzy. Był on wierną kopią brytyjskiego Vickersa i tak jak on miał 2 wieże z karabinami maszynowymi. Do jego wytwarzania używano wiele części i podzespołów z importu.

 

T-26 mod. 1933

T-26 model 1933

T-26 model 1933 był już wersją jednowieżową. Tu egzemplarz walczący w Hiszpanii. zdj. http://ww2-weapons.com/

Ta wersja była już jednowieżowa i wyprodukowano jej aż 6035 egzemplarzy. Masa wozu wzrosła do 9,4 ton.

W wieży zamontowana była armata 20 K kal. 45 mm + km DT kal. 7,62 mm. Pocisk z niej wystrzelony przebijał pancerz o grubości 37 mm z odległości 1 kilometra. Zapas amunicji do działa to 124 pociski, natomiast do karabinu 2961 szt.

Wieża była kształtu cylindra i miała pancerny zasobnik z tyłu – była ustawiona trochę z lewej strony. W stropie wieży nad działem zamontowane był wentylator do usuwania gazów prochowych. Czołg T-26 miał peryskopowy celownik panoramiczny PT-1 i celownik teleskopowy TOP-1. Czołg miał urządzenie do łączności wewnętrznej TPU-3.

Od 1933 roku część czołgów wyposażano w radiostacje typu 71-TK-1 – umieszczano je z tyłu wieży, przez co zapas amunicji musiał ulec zmniejszeniu do 96 szt.

W 1935 r. zamiast nitowania kadłuba i wieży, Rosjanie zaczęli je spawać. Zapas amunicji do działa zmniejszono do 122 sztuk ( czołgi z radiostacją – 82 szt.). W co piątym czołgu T-26 na osłonie jarzma armaty dodano dwa reflektory, dzięki czemu czołg mógł strzelać w nocy.

W 1936 roku na wieży montowano podstawę dla przeciwlotniczego karabinu maszynowego. W 1937 roku w produkcji były tylko czołgi z radiostacjami 71-TK-3 (550 egzemplarzy), których masa wynosiła już 9,75 ton.

 

T-26 mod. 1938

T-26 model 1938

T-26 model 1938. zdj. armchairgeneral.com

 

Czołgi tej wersji posiadały nową wieżę o kształcie stożkowym, która była dzięki temu odporniejsza na ogień przeciwnika – szczególnie, jeżeli strzelał z przodu. Lepsza była też osłona jarzma działa i przyrządów celowniczych. Działo było stabilizowane w pionie. Dzięki zastosowaniu nowego gaźnika, moc silnika wzrosła do 100 KM.

Jeden zbiornik paliwa zastąpiono dwoma (o pojemności 180 i 110 dm³) – dzięki temu zwiększył się zasięg działania na drodze do 220-240 km (w terenie do 130-140 km). Masa bojowa czołgu T-26 w tej wersji wzrosła do 10,28 ton.

 

T-26 mod. 1939

Kadłub pod wieżą miał lekko pochyłe ściany, a jego grubość pancerza wzrosła do 20 mm. Oprócz tego wzmocniono zawieszenie czołgu, metalowe zbiorniki paliwa zmieniono na bakalitowe, które były bardziej odporne na przestrzelenie. W 1940 r. dodano na przodzie kolejne 20 mm pancerza, przez co masa czołgu przekroczyła 12 ton.

 

Pojazdy na bazie czołgu T-26

Podwozie czołgu t-26 posłużyło do stworzenia wielu innych wozów jak np:

  • czołgów miotaczy-płomienia OT-26 ( zwanych w ZSRR czołgami chemicznymi) – łącznie wyprodukowano ich 1336 sztuk
  • dział samobieżnych np. SU-1 itp…

 

T-26 – dane techniczno-taktyczne

Produkcja lata 1931-40
Ilość ok. 12 000 egzemplarzy

(mod. 1931: 1626 egzemplarzy

mod. 1933: 6035 egzemplarzy

mod. 1938 i mod. 1939: 4,826 egzemplarzy)

Załoga 3 osoby
Masa mod. 1931: 8 ton

mod. 1933: 9,4-9,75 tony

mod. 1938: 10,28 tony

mod. 1939: 12 ton

Nacisk na grunt 0,57 – 0,66 kg/cm²
Wymiary Dł: 4,62 m; szer: 2,44 m; wys: 2,33-2,41 m
Napęd mod. 1931 i mod. 1933: 4-cylindrowy, chłodzony powietrzem silnik gaźnikowy  GAZ T-26 o mocy 91 KM

mod. 1938 i mod. 1939: 4-cylindrowy, chłodzony powietrzem silnik gaźnikowy  GAZ T-26 o mocy 100 KM

Moc jednostkowa  7,5 – 10,2 KM/t
Pojemność zbiorników mod. 1931: 182 litrów

290 litrów

Spalanie na 100 km Droga: 110 litrów Teren: 200 litrów
Prędkość Droga: 30 km/h Teren: 18 km/h
Zasięg Droga:

mod. 1931/1933: 120 kilometrów

mod. 1938/1939: 220-240 kilometrów

Teren:

mod. 1931/1933: 80 kilometrów

mod. 1938/1939: 130-140 kilometrów

Uzbrojenie mod. 1931: 2x km DT kal. 7,62 mm

mod. 1933-39: armata wz. 1932 kal. 45 mm lub armata 20K wz. 1934 kal. 45 mm + 1 – 3 karabiny maszynowe DT kal. 7,62 mm

Pancerz kadłuba mod 31: Przód, boki i tył 13-15 mm góra 6 mm dół 6 mm

mod 33: Przód, boki i tył 15 mm góra 10 mm dół 6 mm

mod 38: Przód, boki i tył 15 mm góra 10 mm dół 6 mm

mod 39: Przód, boki i tył 15 mm góra 10 mm dół 6 mm

Pancerz wieży mod 31: Przód, boki i tył 13-15 mm góra 6 mm

mod 33: Przód, boki i tył 15 mm góra 10 mm

mod 38: Przód, boki i tył 15 mm góra 10 mm

mod 39: Przód, boki i tył 15 mm góra 10 mm

To wszystko na dzisiaj. Już niebawem dowiesz się więcej o tym, jak czołg T-26 radził sobie na polu walki. Do zobaczenia wkrótce….

 

Źródła wiedzy:

  1. Wydawnictwo Militaria nr 193: Janusz Ledwoch „T-26. Część I”
  2. Andrzej Zasieczny „Czołgi II wojny światowej”
  3. tanks-encyklopedia.com
  4. 1939.pl

 

Do zobaczenia w następnym artykule

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga

 


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę

  1. kliknij w przycisk „Lubię to” i
  2. udostępnij go znajomym na Facebooku lub
  3. udostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. http://forum.militarium.net, http://www.serwis-militarny.net/forum, http://www.forum.militarni.pl, http://www.historycy.org
  4. skomentuj go poniżej

Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.

 

 

Komentarze

Więcej w ZSRR
T-34 czolgi radzieckie
Czołgi radzieckie z okresu II wojny światowej

Czołgi lekkie ZSRR BT - czołg szybki T-26 - T-27 T-37 T-38 T-40 T-50 T-60 T-70 T-80   Czołgi średnie...

Zamknij