Dlaczego powstał czołg? Powstanie pierwszych konstrukcji - Damian Jarzyna - Czołgi świata
Pages Menu
TwitterFacebook
Categories Menu

Posted by on Paź 29, 2016 in Podstawy |

Dlaczego powstał czołg? Powstanie pierwszych konstrukcji

Dlaczego powstał czołg? Powstanie pierwszych konstrukcji

Witaj. W dzisiejszych czasach głównym orężem podczas natarcia lądowego niezmiennie jest czołg. To on wysuwa się na przód i toruje drogę innym siłom lądowym. Pewnie zastanawiałeś się jak doszło do jego powstania. i kiedy to było. Dziś przedstawię pokrótce Ci jego historię powstania. Zapraszam do lektury…

Mark I - brytyjski czołg

Mark I – pierwszy czołg użyty w walce. Skonstruowany w 1916 roku w Wielkiej Brytanii. zdj. domena publiczna

 

Dlaczego powstał czołg? Pierwsze lata I wojny światowej

W czasie pierwszych dwóch latach I wojny światowej na polach bitew dochodziło do prawdziwych masakr żołnierzy obu stron. W czasie jakiegokolwiek ataku na

pozycje nieprzyjaciela musieli się oni przedzierać przez zasieki z drutu kolczastego, non stop ostrzeliwani przez szybkostrzelne karabiny maszynowe i artylerię wroga. I dlatego dochodziło do wielkich jatek na froncie. Wojna miała charakter pozycyjny i rzadko front zmieniał swoje położenie.

Szybko stało się dla wszystkich jasne, że taki stan spowoduje tylko dalsze straty i trzeba wymyślić jakiś sposób, by przełamać impas na froncie. Do stworzenia opancerzonej maszyny, zdolnej przebić się przez ziemię niczyją, przeciąć zasieki i pokonać okopy wroga, dążyły wszystkie liczące się w tej wojnie państwa.

 

 

Dlaczego powstał czołg? Czołgi Wielkiej Brytanii

Na pierwszeństwo w tej dziedzinie zaczęła się wysuwać Wielka Brytania. W 1916 roku skonstruowano w niej czołg Mark I, wielki romboidalny pojazd opancerzony na gąsienicach zdolny pokonać okopy wroga. Osiągał on prędkość zaledwie 6,5 km/h i był uzbrojony w dwa działa kal. 57 mm i 3 karabiny maszynowe (wersja „męska”) lub 5 karabinów maszynowych (wersja „żeńska”). Warunki pracy wewnątrz były straszne, panował tam okropny hałas i gorąco, a także z silnika wydobywały się trujące opary. Wyprodukowano 150 egzemplarzy.

Potem Brytyjczycy budowali coraz to kolejne maszyny, które polepszały rożne niedociągnięcia swoich poprzedników. Razem Wyspiarze skonstruowali 14 maszyn. Ich konstrukcje przystosowane przede wszystkim do pokonywania okopów. Były to przede wszystkim czołgi ciężkie – jak Mark IV – oraz średnie – jak Medium Mk A i Mk B i Mk C. Powstał tam też pierwszy w historii działo samobieżne Gun Carrier Mk I.

 

Dlaczego powstał czołg? Konstrukcje w innych krajach

Gdy we Wielkiej Brytanii stawiano na czołgi ciężkie, zdolne do pokonywania okopów, Francuzi postawili na mały i lekki czołg, który można było produkować w ogromnej ilości. Taki właśnie był Renault FT, który był prawdziwą rewolucją w świecie broni pancernej.

Jako pierwszy posiadał uzbrojenie umieszczone w obrotowej wieży oraz przedział bojowy z przodu a przedział silnikowy z tyłu kadłuba i były one od siebie oddzielone. Załoga stanowiło tylko 2 osoby, Wyprodukowano aż 3800 egzemplarzy.

Renault FT

Francuski czołg Renault FT. Jako pierwszy miał on obrotową wieżę na górze kadłuba i silnik z tyłu a przedział bojowy z tyłu. Wyprodukowano go w 3800 egzemplarzach.

W odpowiedzi na brytyjskie czołgi Niemcy próbowali stworzyć własne maszyny. Ich czołg nazywał się A7V i nie był zbyt udany. Załogę stanowiło aż 18 osób, w środku panowały okropne warunki pracy i był zbyt wolny. A7V był szybszy od brytyjskich odpowiedników, ale był gorszy pod względem warunków pracy i zdolności pokonywania okopów.

W Rosji zbudowano futurystyczną konstrukcję o wyglądzie nietoperza. Miał on wielkie koła z przodu i małe kółka z tyłu. Wyprodukowano jeden prototyp, który nie przeszedł pozytywnie testów i porzucono go w lesie. Ameryka próbowała za to stworzyć czołgi o napędzie parowym – taki jak Steam Wheel Tank.

 

Dlaczego powstał czołg? Tanki na polu walki

Po raz pierwszy czołgi zostały użyte w czasie bitwy nad Sommą 15 września 1916 roku. Brytyjczycy wykorzystali 32 maszyn, z czego jedynie 9 udało się dotrzeć do okopów przeciwnika. Straty wśród czołgistów były niewielkie, w porównaniu do tego, ile musiałoby zginąć żołnierzy piechoty.

Pierwszą bitwą, w której użyto większą ilość czołgów, była bitwa pod Cambrai. Na małej przestrzeni wykorzystano w zmasowanym ataku ponad 400 maszyn, które przełamały front i zabiły wielu Niemców. Do w tej właśnie bitwie najpierw sprawdzono, czy teren nadaje sie do walki dla czołgów.

W czasie małej potyczki pod Gueudecourt cztery brytyjski czołgi, wspierane przez piechotę zaatakowały Niemców. Od góry zaś osłaniał ich jeden samolot, który niszczył stanowiska karabinów maszynowych. To był zalążek późniejszej taktyki „blitzkriegu”, tak skutecznej w czasie II wojny światowej.

 

Dlaczego powstał czołg? Podsumowanie

W czasie I wojny światowej wyprodukowano 7600 czołgów, z czego najwięcej we Francji (4310 maszyn) i Wielkiej Brytanii (3035 maszyn). Niemcy, którzy tak skutecznie walczyli czołgami w czasie II wojny światowej, w latach 1914-1918 zbudowali zaledwie 53 czołgi.

Powstanie  czołgu okazało sę przełomem w historii wojskowości. Pozwolił na przełamanie frontu bez wielkich strat w ludziach i sprawić, że wojna będzie bardziej mobilna. W następnych latach był ciągle modernizowany, i stosowano bardziej skuteczne taktyki ich użycia. Lata Wielkiej Wojny były zaś dopiero preludium…

 

Do zobaczenia w następnych artykułach…

Damian Jarzyna Czołgi Świata

Damian Jarzyna
autor bloga


Zapisz się na kurs "Najsłynniejsze czołgi świata". W nagrodę otrzymasz gratis Ebooka o broni pancernej z okresu I Wojny Światowej o wartości 20 zł.



 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę kliknij w przycisk „Lubię to” i udostępnij go znajomym na Facebooku lub na forum z tematyki militarnej, np.

  • http://forum.militarium.net,
  • http://www.serwis-militarny.net/forum,
  • http://www.forum.militarni.pl,
  • http://www.historycy.org

lub innym, na którym się udzielasz – oni też mogą chcieć go przeczytać. Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.

Komentarze

Więcej w Podstawy
Bazowy M1A2 Abrams
10 czołgów które zmieniły świat

Witam. Dziś chciałbym Ci przedstawić 10 najsłynniejszych czołgów świata. Jest to mój subiektywny ranking, w którym opiszę czołgi, które zmieniły...

Zamknij